Menu

Filters

Auteur

Soort materiaal

Bron

None

Zelfmoord in de Bijbel en bij vroege christenen

In de Bijbel en Joodse apocriefe geschriften komt zelfmoord voor, maar een expliciete veroordeling ontbreekt. In het vroege christendom veranderde de houding geleidelijk. Kerkvaders als Lactantius en Augustinus beschouwden zelfmoord als ernstige zonde, omdat het leven aan God toebehoort. Discussie bestond over uitzonderingen, zoals het beschermen van seksuele eer. Uiteindelijk werd zelfmoord door kerkvergaderingen officieel veroordeeld.

None

De reis van Sint Brandaan

In de twaalfde-eeuwse ‘De reis van Brandaan’ zoeken monniken een paradijselijk eiland. Ze zien voorstellingen van hemel en hel, waar zielen gestraft worden, maar soms tijdelijke verlichting krijgen door Gods genade. Een opmerkelijke ontmoeting is die met Judas, die verlichting ervaart ondanks zijn verraad. Het verhaal laat middeleeuwse christelijke opvattingen zien over zonde, straf, voorbede en Gods barmhartigheid.

None

Het bezoek van Karel de Dikke aan het vagevuur

Karel de Dikke of Karel III (839-888) was koning van Oost-Francië en later als Karel II ook van West-Francië, zodat hij toen de laatste koning werd over het hele Frankische Rijk. In 881 werd hij door paus Johannes VIII gezalfd tot keizer van het ‘Heilig Roomse Rijk’. Van deze Karel is een visioen overgeleverd. Daarin ontdekken we het belang van voorbede voor overledenen die zich in het vagevuur bevinden.

None

De hel van de Jezuïeten

De Ierse schrijver James Joyce (1882-1941) schreef een aantal romans, waarvan A Portrait of the Artist as a Young Man (‘Een portret van de kunstenaar als jongeman’) ons aanbelangt. Het is een roman over ene Stephen Dedalus, waarbij Joyce put uit eigen jeugdherinneringen. Op het jezuïetencollege woont deze Stephen ook de katholieke mis bij, waar hij twee uitvoerige preken hoort over de hel. Het voert te ver om de gruwelen ervan hier in extenso weer te geven. Slechts enkele details. Vooreerst: de hel is als een gevangenis, een veel te nauwe gevangenis.

None

Het universalisme: allen worden gered

Johann Wilhelm Petersen (1649–1727) was een Duits theoloog en mysticus. Samen met zijn vrouw Johanna Eleonora ontwikkelde hij een vorm van spiritualiteit die gelieerd was aan het piëtisme. Petersen was bevriend met de piëtist Philipp Jakob Spener (1635-1705). Bijzonder was dat Eleonora ‘goddelijke dromen’ kreeg, al van toen ze zeventien was. Reeds in haar jonge jaren was zij erg verontrust over de eeuwige pijniging van ongelovigen, vooral over de “arme kinderen van de heidenen, die nooit de kans hadden gekregen God te kennen,” vertelt zij in haar autobiografie. Hoe kon zo’n straffende God verzoend worden met zijn liefde?

None

William Blake: Huwelijk tussen hemel en hel

William Blake (1757-1827) was zowel dichter als graficus, en het unieke aan zijn publicaties was dat woord en beeld in elkaar vervlochten waren. Zoals de grens tussen tekening en schrift geslecht werd, wilde hij ook de grens tussen droom en gedachte slopen. Zijn tekeningen waren afdrukken van in koper gegraveerde etsen, die daarna met inkt werden ingekleurd en nog eens met waterverf werden beschilderd.

Nieuwe boeken