Het heil laat zich moeilijk in een definitie vastleggen. Bij ons thuis werd het woord eigenlijk alleen door volwassenen gebruikt, in zinnen als: ‘Daar zie ik wel of geen heil in.’ Beter paste het in de Bijbellezing of het geestelijke lied. Het woordenboek van Koenen laat zien dat heil in alledaagse situaties vervangen mag worden door een eenvoudiger term als voorspoed of nut. Tot de kerkelijke sfeer behoren lastiger omschrijvingen als ‘welzijn van de ziel’ of ‘gelukzaligheid’. Die hebben een eigen charme, je herkent het woord vooral op de klank en minder op een precies vastgelegde inhoud.

Hoe vond ik mijn weg in de semantische dwaaltuin van het begrip ‘heiliging’? In de vorige eeuw boden zich drie keer verschillende benaderingen aan. De godsdienstwetenschap ontstak het heilig vuur, […]

De tijd dat de predikant voornamelijk zwaaiend door het dorp heen fietste en een mooie preek op zondag hield, ligt achter ons. Zij wordt geacht naast herder en leraar ook missionair, een vaardig bestuurder en een inspirator voor de vrijwilligers te zijn. Ook dient de predikant er een gezond geloofs-leven op na te houden, zich permanent te laten bijscholen, de gemeente te redden van krimp én een woord voor de wereld te hebben.

Een essay kan veel losmaken, meer dan ik ervaren heb met boeken en artikelen die ik eerder publiceerde. Het onderwerp van de strijd tegen het kwaad en het verlangen naar veiligheid lééft. Allerlei jongerenverenigingen en clubs willen weten wat ze tegen terrorisme moeten doen. Leeskringen willen doorpraten over de vermeende angst voor buitenlanders en vluchtelingen. Pacifisten lieten weten dat zij vinden dat we juist elke strijd moeten afzweren. Bezorgde christenen kwamen vragen hoe ze een veiligheidsplan voor hun kerkgebouw moeten maken. Een islamistische studente politicologie kwam vertellen dat ook zij op deze manier vanuit haar religie de strijd tegen het kwaad probeert te strijden.

De reizende tentoonstelling ‘Kerken en slavernij’ heeft in december onder andere de Evangelische Broedergemeente in Utrecht aangedaan. Tijdens een tafelgesprek op 16 december met Don Ceder wees Thandi Soko-de Jong op de taak van kerken als het gaat over het Nederlandse slavernijverleden.

De hoofdstukken uit het boek Ezra over de ‘crisis rondom de gemengde hu-welijken’ vormen geen populair onderwerp voor bijbelstudie of prediking. Integendeel, voor nogal wat lezers zullen ze onbekend zijn, en wie zich er toch aan waagt zullen bij lezing al snel de haren te berge rijzen: wat gebeurt hier? Moet dit zo? Tegelijk raken ze wel aan thema’s die grote actualiteit heb-ben: identiteit, bedreiging en afgrenzing van de gemeenschap, daar gaat het continu over in het publieke debat. De vraag ligt voor de hand: wat moeten we hiermee als lezers in onze context van gesloten of juist open grenzen.

Afbeeldingen van zon en zodiak in synagogen Het mozaïek van de zodiak in de synagoge van Bet Alfa is regelmatig gereproduceerd. Ik heb het zelfs op katoenen tasjes gezien. De […]

De stad Kampen staat bekend als een protestants bolwerk. Minder bekend is, dat er sinds enkele jaren in een schitterend gerestaureerd oud pand, dat ooit deel uitmaakte van het minderbroederklooster, […]

Inleiding Een paar jaar geleden vertelde Ankie Stork mij in een interview over de hulp die haar tijdens de oorlog door de hervormde predikant van Lemele werd verleend bij het […]