Cirkel van liefde
De Drie-eenheid/Triniteit is de oerkern van het christelijk geloof: God, Jezus en de Heilige Geest als hoogst denkbare vorm van liefde. Drie uitin-gen van God maar wel één in wezen. Het gaat hier om een mysterie dat ten diepste onvoorstel-baar is. De christelijke traditie heeft geworsteld met de vraag hoe we de Drie-eenheid moeten begrijpen, formuleren en afbeelden.
In 15e eeuw krijgt de Russische monnik André Roeblev de opdracht om de Drie-eenheid icoon te maken met de volgende woorden: ‘Opdat de medebroeders door het aanschouwen van de icoon met vreugde vervuld zouden worden en hun blik zouden afwenden van de door haat veroorzaakte verscheurdheid van de wereld. Om zich te laten inspireren door de liefde die God is.’ De door Roeblev geschilderde icoon werd vanaf die tijd normgevend.
Deze icoon is gebaseerd op de tekst uit Genesis 18:1-8 waar drie engelen bij Abraham en Sara op bezoek komen. Zij verwijzen in de traditie naar de Drie-eenheid/Triniteit. Roeblev liet bijna alle historische bijkomstigheden weg behalve de eik van Mamre, het huis van Abraham en de beker.
Welbewuste stap
In de hedendaagse, door mij gemaakte icoon van glasmozaïek, heb ik gekozen voor drie volledig gelijkwaardig gestileerde figuren. Je kunt ze zien als verwijzing naar God de Vader, Jezus Christus de Zoon en de Heilige Geest. Alle drie hebben ze een hoofd gemaakt van marmer. Hiermee wil ik aangeven dat God niet vast te leggen is in een beeld maar hier altijd boven uitstijgt. De Drie-eenheid bevindt zich in een cirkel die symbool staat voor de goddelijkheid. Op de icoon van Roeblev is een tafel in blokvorm zichtbaar als verwijzing naar het aardse bestaan. De blokvorm oftewel vierkant, is op de door mij gemaakte icoon zichtbaar als een rand om de cirkel heen. Deze symboliseert de aarde. Het vierkant is bewerkt met leisteen, zwart van kleurals verwijzing naar de gebroken wereld, naar de aarde die zucht en kreunt. Zwart leisteen ver-wijst ook naar het tohoe wabohoe, het allereerste begin waar Genesis 1 over spreekt. Een wereld waarin alles nog leeg en donker was. Toch is on-der de zwarte leisteen rood te zien als verwijzing naar de goddelijke stroom waarin de wereld is opgenomen. God die de wereld draagt.
De Heer is Een
Roeblev laat op de blokvormige tafel een open rechthoek zien. Dit is de plek waar wij als men-sen worden uitgenodigd om deel te nemen aan de kring van Gods liefde.
De overgang van het zwarte leisteen naar de cirkel van liefde verloopt op mijn icoon langs een dun rood opstaand randje. Men moet een welbewuste stap zetten om de cirkel van liefde binnen te willen gaan.
De drie figuren hebben een mandorla (amandel-vormige nimbus) van goud. Ze zijn met elkaar verbonden, zo worden de drie één. Aan de onderkant worden de mandorla’s doorkruist door een kleinere cirkel bewerkt met rood glas, dit is de plek waar de uitnodiging naar ons mensen plaatsheeft. De tekst uit Deut. 6:4,5 is hier te lezen:
‘Hoor, Israel de Heer is onze God, de Heer is Een! Gij zult de Heer Uw God liefhebben met ge-heel uw hart, met geheel uw ziel en met geheel uw kracht.’
Wij mensen worden gastvrij uitgenodigd om deelgenoot te worden van de liefdevolle ruimhar-tige gemeenschap tussen de Vader, Zoon en Heilige Geest. Die ruimte die God voor ons schept kunnen we ervaren in de maaltijd van de Heer, de eucharistie. Wanneer wij daaraan deelnemen worden wij verbonden met de Drie-eenheid.
De goddelijke Drie-eenheid wordt omgeven door rood glas, kleur van goddelijkheid en liefde. De tekst uit Genesis is te lezen onder het goudgele glas, de tekst uit Deuteronomium onder de cirkel van helderrood transparant glas.
