We beginnen dus nu aan een boekje over denken over God, over de Naam. Goed, maar is dat nog wel nodig? Kan dat zelfs nog wel? Niet dat het taboe zou zijn, nee, merkwaardig genoeg loopt de boekenmarkt over van titels over God en godsdienst. Iedereen schrijft over God tegenwoordig. Sinds kort bestaat het prestigieuze Journal for Continental Philosophy of Religion (Brill). Dat betekent dat er in elk geval interesse wordt getoond in dat filosofische terrein. Theologen, natuurlijk, maar ook filosofen, wetenschappers, politici, kunstenaars en nog anderen kunnen er niet over zwijgen.

Drie initiatiefnemers – Jelle Huismans, Margriet Westes en Arnold Smeets – hebben ervoor gezorgd dat 32 schrijvers samen 47 korte, puntige bijdragen schreven over de Geloofsbelijdenis van Nicea. Steeds namen de auteurs een paar woorden uit de belijdenis voor hun rekening, waarover zij twee à drie pagina’s schreven. Dat maakt het tot een zeer toegankelijk boek. Met dank daarvoor: ik heb het met plezier gelezen en hier en daar zinnen onderstreept en smileys of kruisjes gezet bij uitspraken die mij boeiden of juist tegenstonden.

Het boek Verblijven in de ziel van Esther Stoorvogel is een geweldige uitdaging om je innerlijke relatie met God als je hemelse Vader meer en meer te verdiepen. Het beeld van de ziel als een burcht met zeven verblijven spreekt heel erg tot de verbeelding. Zeker om de ontwikkeling van je geestelijke leven te zien als een reis door die verblijven op weg naar het hart van de burcht: de troonzaal. Het uiteindelijke doel van een kind van God is om zó dicht bij Hem te zijn, dat we volkomen één met Hem zijn. Vandaar dat de subtitel van het boek ook treffend gekozen is: De innerlijke reis naar het hart van God.

Oudtestamenticus Peter Enns, die ik als mijn mentor en vriend beschouw, heeft me aangemoedigd om de Schrift met nieuwe vragen te benaderen, zoals: ‘Wat als de Bijbel gewoon goed is zoals hij is? … Niet de nette alles-is-in-orde versie die wij creëren, maar de rommelige, ongemakkelijke, rare, oeroude Bijbel die we eigenlijk hebben?’ (Peter Enns, Omdat de Bijbel het zegt. Barneveld: Plateau, 2017, p. 20)

De derde filmavond van de Theologische Filmclub stond in het teken van A Monster Calls, een fantasyfilm van regisseur Juan Antonio Bayona over een dertienjarige jongen die een boommonster ontmoet net buiten zijn slaapkamerraam. Anna Haase was bij de filmclubavond en vraagt zich af: wat leert deze film mij over God?

Op de valreep van de dood (ik ben op het moment dat ik dit schrijf ongeneeslijk ziek) sta ik nog een keer stil bij een bijbeltekst die mij heeft geraakt en die ook gezien kan worden als mijn kleine theologische testament als het gaat over de mens en over God. Lang geleden heb ik al eens over deze tekst gepreekt en ook in Schrift schreef ik er eerder al over (nr 233 [2007], blz.180).

Voor een buitenstaander ben ik waarschijnlijk een saaie wandelaar. Hij ziet me steeds opnieuw dezelfde route nemen. Zelf vind ik herhaling een ideaal recept om in hetzelfde andere dingen op het spoor te komen. Zelfs na lange tijd ontdek ik zaken die er tevoren waren, maar die ik niet had opgemerkt.

Hadewijch, de middeleeuwse mystica die in het Middelnederlands hartstochtelijk schreef over de liefdesrelatie tussen God en mens, was literair actief in het midden van de dertiende eeuw in het voormalige hertogdom Brabant. Vier werken staan op haar naam: Visioenen (inclusief het addendum Lijst der volmaakten), Brieven, Liederen (ook bekend als Strofische Gedichten) en Rijmbrieven (of Mengeldichten). In dit veelzijdige oeuvre staat de Minne centraal: de goddelijke liefde die de mens uitnodigt tot een leven van contemplatie en minnedienst.

Het is een bekend beeld voor christenen: God als vader. Maar hoe is dat beeld eigenlijk ontstaan, welke plek heeft het in de Bijbel en wat zijn de consequenties van zo’n vaderlijk godsbeeld voor de relaties tussen mensen onderling? Katholiek theoloog Eli Stok zocht het uit en vertelt in dit tweede deel over ‘broederschap’. Als wij ‘broeders’ van elkaar zijn met ‘dezelfde Vader’ hoe ziet die broederlijke relatie er dan uit? En wat doen we als de broeder een zus is?