DemenTalent: Kijken naar wat er wél kan: talenten inzetten, ook met dementie

Na de diagnose ‘dementie’ wordt de plek in de samenleving voor deze mensen steeds kleiner. Denken we… nemen we als vanzelfsprekend aan… De Stichting ‘DemenTalent’ zet vraagtekens bij die veronderstelling. En met succes, naar meerdere kanten. Hier leest u het hoe en wat van die organisatie.

Vrijwilligerswerk voor en door mensen met dementie – is dat mogelijk?

Met een diagnose dementie wordt vaak gedacht, dat dat niet meer mogelijk is. De wereld wordt snel kleiner, omdat de persoon zelf, maar ook de omgeving, denkt dat je met geheugenproblemen steeds minder kunt. De omgeving wil je graag beschermen en zelf faal je liever ook niet, dus dan lijkt het het meest logisch om thuis te blijven en weinig te ondernemen. Maar dat helpt vaak niet om je lekker in je vel te voelen zitten en een fijne daginvulling te hebben.

Daarom is DemenTalent ontstaan! Met DemenTalent kunnen ook mensen met dementie van betekenis blijven, voor zichzelf, voor anderen, en voor de samenleving én ervaren mensen met dementie een zinvolle daginvulling.

DemenTalent biedt vrijwilligerswerk voor mensen met geheugenproblemen en dementie. DemenTalent is een landelijke stichting die gelooft dat iedereen talent heeft, óók als je leeft met dementie. Door het hele land zoekt DemenTalent passend vrijwilligerswerk voor mensen met dementie en zorgt er daarmee voor dat zij mee blijven doen in de samenleving. Het doen van vrijwilligerswerk geeft een mooie combinatie van structuur in de dag, lekker in beweging blijven en sociale interactie. Hiermee ondersteun je zowel de fysieke als emotionele gezondheid en dat verbetert de kwaliteit van leven.

Via DemenTalent wordt vrijwilligerswerk aangeboden op heel veel verschillende plekken bij o.a. maatschappelijke organisaties, musea, bibliotheken en bedrijven. Dit worden ‘werkplekgevers’ genoemd. Kerken zijn bij uitstek geschikt om vrijwilligerswerk voor mensen met dementie aan te bieden, al is het alleen al omdat zij grotendeels draaien op vrijwilligers! Andersom zullen er in elke kerkgemeenschap mensen met dementie zijn of komen. Het is fijn om dan als kerk te weten hoe je deze mensen een fijne plek kunt bieden, zonder dat zij hun vrijwilligerswerk moeten stoppen.

… een mooie combi van structuur, in beweging blijven en sociale interactie

Het taboe doorbreken

Behalve dat DemenTalent vrijwilligerswerk aanbiedt, wil zij ook iets groters bereiken in de samenleving: het beeld van dementie veranderen. Te vaak nog denken mensen, dat met de diagnose dementie het leven ophoudt. Maar dat hoeft niet zo te zijn. Door te laten zien dat ook mensen met dementie vrijwilligerswerk kunnen doen, laat DemenTalent zien dat zij nog steeds deel van de samenleving kunnen zijn en dat zij hun talenten kunnen blijven inzetten

Door het hele land heeft DemenTalent inmiddels ervaring in het bemiddelen van mensen met dementie naar een fijne werkplek. Zo werken er mensen bij de Voedselbank, in de bibliotheek, bij de boekwinkel en lezen ze voor op een basisschool. Op deze manier laat DemenTalent zien wat er nog wél kan worden geprobeerd om het taboe op dementie stukje bij beetje af te breken. Vrijwilligerswerk via DemenTalent hoeft niet groot te zijn, het gaat vaak om een paar uurtjes per week en het werk kan worden opgedeeld in overzichtelijke taken. En het voordeel is dat er geen indicatie nodig is om mee te doen.

Waarom vrijwilligerswerk zo belangrijk is

Mensen met dementie verliezen vaak langzaam hun vaste structuur, werk en sociale contacten. Dat kan ervoor zorgen dat ze zich minder nuttig of betrokken voelen bij de samenleving. Maar we denken ook, dat het het proces van dementie versnelt, omdat ze weinig meer ondernemen. Het doen van vrijwilligerswerk biedt dan een waardevolle kans om opnieuw een betekenisvolle plek te vinden én andersom vertraagt het bezig zijn in vrijwilligerswerk de ziekte. Het zorgt voor ritme, ontmoetingen en een gevoel van trots. Een vrijwilliger, die via DemenTalent werkt bij De Voedselbank verwoordde dat als volgt:

‘Ik heb het er erg naar mijn zin. Ik werk met leuke collega’s en klanten. Het is heel fijn om die sociale contacten te hebben. Bovendien ben ik fysiek bezig, dus als ik thuiskom van mijn werk voel ik me moe maar voldaan. Want wat ik doe is nuttig en echt een waardevolle invulling van mijn dag.’

De wetenschap achter DemenTalent

Er zijn veel redenen waarom mensen met dementie vrijwilligerswerk kunnen doen. We hanteren daarbij het ‘Five Finger model’: 5 redenen waarmee we hopen dat we de ziekte dementie kunnen voorkomen, dan wel remmen:

1. Mensen met dementie voelen zich weer nuttig, ze ervaren weer een doel in hun leven. Het hebben van een doel is voor elk mens van groot belang, ook voor mensen met dementie.
2. Dementie betekent, dat op veel aspecten competenties en vaardigheden achteruitgaan, maar op één aspect maakt men vóóruitgang: het gevoels- en emotie-leven neemt weer toe! Hier speelt DemenTalent op in, doordat je iemand anders of een organisatie gaat helpen.
3. Bewegen en actief zijn is heel belangrijk voor het functioneren. Door het doen van vrijwilligerswerk bewegen mensen met dementie (ongemerkt) veel meer. Ze komen meer buiten en ervaren hierdoor een betere lichamelijke conditie.
4. Mensen met dementie hebben een lerend vermogen en kunnen dus nieuwe dingen leren. Opvallend is dat het merendeel van de vrijwilligers vooral nieuwe activiteiten uitvoert, die ze nooit eerder gedaan hebben.
5. Door te letten op voeding en je hart- en vaatziekten kun je op deze wijze preventief, maar ook als je een diagnose hebt gekregen, gezond aan de slag met dementie.

Mensen met dementie hebben een lerend vermogen, kunnen nieuwe dingen leren

Hoe werkt DemenTalent?

Wanneer iemand met dementie of geheugenklachten vrijwilligerswerk wil doen, meldt hij of zij zich via de website bij DemenTalent. Er wordt bemiddeld in heel Nederland. DemenTalent neemt na aanmelding contact op en gaat bij de potentiële vrijwilliger thuis langs, of doet een intake via de telefoon. In dat gesprek wordt besproken wat iemand leuk vindt of goed kan. Samen wordt gekeken naar een passende vrijwilligersplek. De medewerker van DemenTalent gaat vervolgens op zoek en als er een werkplek gevonden is, wordt er kennisgemaakt. Wanneer er een match is, wordt de persoon met dementie uiteraard ingewerkt en krijgt hij/zij een aanspreekpunt op de werkplek. Vaak kan de persoon met dementie na een paar inwerkdagen zelfstandig aan de slag en je ziet dan ook dat iemand weer groeit en meer zelfvertrouwen krijgt. Mocht het werk op termijn lastiger worden, dan kan het zijn, dat het nodig is om naar andere taken te gaan kijken. Soms is het nodig dat iemand helemaal stopt met het vrijwilligerswerk en dan is het tijd om afscheid te nemen. Daar wordt dan echt even bij stil gestaan, zodat ook iemand met dementie op een waardige manier afscheid kan nemen en netjes wordt bedankt voor de vrijwillige inzet.

Je ziet dan ook dat iemand weer groeit en meer zelfvertrouwen krijgt

Een netwerk van talent

DemenTalent is actief in heel Nederland. Op elke plek wordt zoveel mogelijk samengewerkt met lokale partners: van welzijnsorganisaties tot bedrijven, van sportverenigingen tot kerken. DemenTalent zorgt ervoor dat mensen met dementie een plek vinden waar ze zich prettig voelen en dat deze werkplekken weten hoe ze met vrijwilligers met dementie kunnen omgaan. Daarom krijgt een werkplekgever altijd een training om te weten hoe zij met hun vrijwilliger met dementie kunnen omgaan.

Het bieden van een vrijwilligersplek aan iemand met geheugenproblemen vergt overigens geen grote aanpassingen. Vaak gaat het om kleine acties: een vast aanspreekpunt of maatje, duidelijke afspraken en herhaling van taken, een rustige omgeving. Een coördinator van een kledingbank vertelde:

‘In het begin was ik bang dat het te moeilijk zou zijn. Maar na een paar weken zag ik hoe goed het ging. Onze vrijwilliger met dementie straalt als hij hier is en wij stralen met hem mee.’

DemenTalent kijkt niet naar diagnoses, maar naar talenten en interesses. Er is bijvoorbeeld een vrijwilliger die in zijn werkzame leven iets met cijfers deed en nu als vrijwillige klusjesman aan de slag is bij een autodealer. Een andere vrijwilliger helpt met het onderhoud van de tuin van een woon-zorginstelling. Weer een ander maakt elke week de lunch klaar bij een taxibedrijf. En zo zijn er tal van taken te verzinnen.

DemenTalent binnen de kerken

Kerken zijn van oudsher plekken waar mensen samenkomen, elkaar helpen en betekenis vinden. Vrijwilligerswerk is daar de basis: koffieschenken, bezoekwerk, zingen, organiseren, gastvrij zijn: kerk zijn! Juist daarom kunnen kerken veel betekenen voor mensen met dementie: als werkplekgever, maar ook als doorverwijzer naar DemenTalent van mensen binnen de gemeente die geheugenproblemen of dementie ontwikkelen en graag vrijwilligerswerk willen (blijven) doen.

De vraag is niet óf kerken met dementie te maken krijgen, maar hoe ze ermee omgaan

Uitnodiging aan kerken

Mensen met dementie wonen steeds langer thuis. Dat betekent dat er ook steeds meer mensen met dementie in gemeenten bij zullen komen. De vraag is dus niet óf kerken met dementie te maken krijgen, maar hoe ze ermee omgaan. DemenTalent wil de kerken graag ondersteunen om de volgende stap te zetten. Met kennis, met inspiratie en met praktische ondersteuning. Maar dus ook door de mogelijkheid te bieden als werkplekgever aan de slag te laten gaan binnen de eigen gemeente.

Tot slot: iedereen wint

Als mensen met dementie vrijwilligerswerk doen, wint iedereen. Zijzelf omdat ze zich nuttig voelen, contact hebben, trots kunnen zijn. De werkplekgevers, omdat ze gemotiveerde en vaak zeer betrokken vrijwilligers krijgen. En de samenleving, omdat dementie door het aanbieden en doen van vrijwilligerswerk meer genormaliseerd wordt.

Meer weten?

Kijk op www.dementalent.nl of neem contact op via het directe telefoonnummer: 088 505 43 44. DemenTalent is dagelijks bereikbaar tussen 10.00-12.00 uur.