Een lege kruisvorm

In Keulen staat de volledig functionerende parochiekerk Sankt Peter, waarvan tegelijkertijd het laatgotische kerkinterieur een lege ruimte van spiritualiteit is. Sankt Peter biedt namelijk plek voor de dialoog van geloof en liturgie met hedendaagse kunst en nieuwe muziek.

Spanning die de actuele kunst oproept, is voor de kerk een uitdaging voor de verkondiging van het evangelie en de verrijking van het leven van de gemeenschap.

Het ‘Gurutz Aldara’, het kruisaltaar, van de Baskische kunstenaar Eduardo Chillida (1924-2002) is hier een mooi voorbeeld van. Het granieten altaar bestaat uit drie kubusvormen met inkepingen en weglatingen, waardoor er kruisvormen ontstaan. Als de delen uit elkaar worden gezet, worden licht en ruimte toegelaten. Zo ontstaat spanning tussen de steenmassa’s.

De spanning blijft niet beperkt tot het materiaal zelf, maar bereikte ook Rome. Van 2000 tot 2004 is het kruisaltaar gebruikt als altaar voor de parochie, maar mocht toen niet meer als altaar in de traditionele zin dienst doen.

De reden hiervoor was dat het altaar geen doorlopend tafelblad had. Het zou daarom niet doen denken aan de tafel waaraan de katholieke eucharistie gevierd kon worden. Gevolg was dat het granieten beeld op een plek in de kerk gezet werd waar normaliter geen altaar is.

Toch blijft het kruisaltaar een belangrijke plek innemen in de (liturgie van de) gemeenschap van Sankt Peter. De vormen van het altaar zijn te zien als een meditatie van het kruis: vanuit diverse gezichtspunten zijn er verschillende kruisvormen te ontdekken. Tijdens de viering van de mis dient het kruisaltaar als de tafel van het woord. En dit altaar wordt ook tijdens de vastentijd bedekt.