Het verpleeghuis waar ik jaren geleden als geestelijk verzorger ging werken was net verbouwd. Trots liet men mij een van de kantoorruimtes zien, die bestemd was als stilteruimte. De nieuwe geestelijk verzorger mocht hem inrichten.

Ik verdiepte me in stilteruimtes, vroeg aan mensen wat ze ervan verwachtten en ging aan de slag. Het werd beslist een mooie kamer maar een echte stilteruimte is het nooit geworden.

Waarom niet? Dat de ruimte zich naast de leveranciersingang bevond en tegenover de drukke lift hielp niet mee. Dat hij lastig toegankelijk was voor brede rolstoelen was een ontwerpfout.

Maar ik denk dat deze ruimte vooral niet als stilteruimte werd ervaren doordat hij in de basis net zo was als alle andere kantoren en kamers in het huis.

Uiteindelijk werd er niet veel gebruik van gemaakt en de ruimte werd kantoor.

Niet eenzaam

Hoewel de stilteruimte verdween, verdween het verlangen naar een stilteplek niet! Zowel bewoners en familie als collega’s gaven dat aan. Maar wat maakte een ruimte wél geschikt?

In gesprek met elkaar stond voorop dat het in ieder geval een heel andere plek moest zijn dan de kantoren en kamers. Veel bewoners hebben een eigen kamer; sommigen ervaren die wel als stil, maar ook als heel eenzaam. In een stilteruimte wil men blijkbaar iets anders ervaren! Woorden als rust en ruimte, warmte, natuur en geborgenheid werden genoemd. We waren op zoek naar een plek waar stilte niet met eenzaamheid wordt geassocieerd maar met weldadige rust.

Er deed zich een gouden kans voor: er was een architect in huis aan het werk die wilde meedenken.

Naar buiten

Uiteindelijk kozen we voor een stilteruimte buiten het gebouw. Ouderen in een zorginstelling komen weinig buiten, dit was een mooie aanleiding om de frisse lucht weer eens op je huid te voelen.

Naar buiten gaan kan je helpen om los te komen van alles wat moet. De frisse wind in je haren blaast je hoofd als het ware leeg. De schoonheid van de natuur, die elke dag weer anders is, kan je inspireren en soms tot tranen toe ontroeren.

Dit alles kan je dichter bij jezelf brengen en bij de stem die leeft in je hart, om zo op adem te komen.

We kozen voor glas in combinatie met hout. Het vele dikke glas, waar je niet echt doorheen kunt kijken, maakt dat de ruimte er altijd weer anders uit ziet. Schijnt de zon of is het bewolkt, wordt het al donker of ligt er sneeuw – het is steeds verrassend. Het hout zorgt voor rust en warmte.

Opgeladen of getroost

Vanaf het begin doet de stilteruimte wat met mensen die er alleen of met familie naar toe gaan. Ze zitten er rustig, ze praten of bidden. Soms luisteren ze muziek of branden een kaarsje en schrijven in het boek dat er ligt. Regelmatig organiseren we een concertje of een meditatie. Velen voelen zich na een bezoekje aan deze ruimte opgeladen of getroost. Ook het gebouw op zich heeft betekenis. Ik zat naast het bed van een meneer. Hij knikte naar het raam. ‘Dat is de stilteruimte hè?’ zei hij. ‘Ik kan er niet naar toe, maar als ik hier ‘s avonds zo in m’n eentje lig en ik zie dat gebouwtje met die verlichting dan geeft me dat zo’n rust. Ik kom echt tot mezelf.’

Wat helpt het, als je op een mooie, inspirerende plek bent wanneer je stilte zoekt. Een fijne ruimte om je heen maakt het makkelijker om contact te maken met je binnenruimte, zodat je je aan de stilte kunt laven of iets in de stilte kunt verstaan. Dan kun je daarna met nieuwe kracht de drukke buitenwereld weer in.