Hoe gaat het verder met het individu?
Toen in 1989 in Berijn de muur viel, heb ik net als velen ademloos aan de buis gekluisterd gezeten. Over de consequenties dacht ik toen nog niet na. Nu zijn er mensen die zeggen dat in die gedenkwaardige nacht het liberalisme haar eindoverwinning zou hebben behaald. Het is een gedurfde uitspraak. In zoverre lijkt het liberalisme een overwinning behaald te hebben dat individualisme een belangrijke waarde is geworden. Vooral onder cultuurfilosofen heeft dit tot felle discussies geleid. In Nederland keert Ad Verbrugge zich tegen – wat hij noemt – de overwaardering van het individu.Maar het zijnmet name filosofen uit de Verenigde Staten die zich tegen de verheerlijking van het individualisme binnen het liberalisme keren. Deze zogenaamde communitaristen, van wie Taylor, Sandel, MacIntyre en Walzer de belangrijkste zijn, waarschuwen in hun publicaties tegen uitwassen van ongebreideld individualisme. In plaats daarvan leggen zij de nadruk op het belang van de gemeenschap. Vanuit kerkelijke betrokkenheid is bij mij de vraag opgekomen of er vanuit de bijbelse theologie iets te zeggen zou zijn over de huidige overwaardering van het individu. Inmijn vorige artikel zag ik in het Oude Testament een zekere ontwikkeling van de waardering van de gemeenschap boven het individu naar een grotere waardering voor het individu. In dit artikel zal het gaan om de ontwikkelingen in het Nieuwe Testament.
