Bijbelwetenschappen

Het is voor velen een fascinerende gedachte: seks in de tempel. Het lijkt echter vooral het ultieme voorbeeld van foute seks, vergelijkbaar met seksueel misbruik van minderjarigen door geestelijken. Godsdienstwetenschappers zullen waarschijnlijk eerder denken aan rituelen rondom het heilige huwelijk zoals je dat in sommige godsdiensten kunt aantreffen. In Bijbelvertalingen tref je verwijzingen naar tempelhoeren aan. Gaat het daarbij om hetzelfde? Er zijn ook nogal wat verschillen tussen de vertalingen. Is er eigenlijk ooit wel zoiets als tempelprostitutie geweest? Hebben we te maken met foute (mannen)fantasie?

Is Abraham een seksloos wezen? Nee. De bijbelschrijver zet hem niet op dat spoor. De seksualiteit die rondom de cultus van Baäl hangt, speelt in de Abraham-cyclus geen enkele rol van betekenis. De rol van de vrouw(en) wordt meer verbonden met seksualiteit. Maar ook dat wordt later pas ingevuld. Het is juist de bedoeling van de verteller te onderstrepen dat Abraham de manlijke rol van gever verwisselt voor vrouwelijke rol van ontvanger. Hij krijgt een zoon. Laat het verwekken maar aan de volken over.

In Korinte ging er een hoop fout wat seks betreft. Die indruk wekt Paulus althans. Bij geen enkele andere gemeente komt hij zo vaak terug op het thema van dit nummer, ‘foute seks,’ en ook nergens anders geeft hij zulke uitgebreide instructies over hoe het dan wel moet. Wat was er precies aan de hand? En waarom was dit juist in Korinte zo’n probleem?

Het verhaal van de overspelige vrouw roept tal van vragen op. Wat heeft die vrouw gedaan? Wat verstaat het evangelie onder de term ‘overspel’? Dat ze dat gepleegd heeft wordt in heel het verhaal niet betwist of bevraagd. Wat schrijft Jezus op de grond? Schrijft hij wel of zit hij te tekenen? Waarom komen de schriftgeleerden en farizeeën met deze casus ‘om hem op de proef te stellen’. En dan als laatste, maar misschien wel belangrijkste vraag: hoe zit het met de tekstuele status van dit verhaal?

Een man die zich niet kan beheersen en een vrouw die daar slachtoffer van wordt. Een misse daad van koning David die hij pleegde tegenover Batseba, hij dacht ermee weg te komen. We lezen het in de bijbel en we hebben er nog altijd mee te maken in de samenleving.

De redactie van Schrift krabde zich even achter de oren. Foute seks. Wat is foute seks in de Bijbel? Uiteindelijk lijkt toch alles ten dienste te staan van het Grote Verhaal, en is dan iets fout te noemen?

We komen dichter bij het lijden, het sterven en de opstanding van onze Heer. We bedenken hoe wij graag doodlopende wegen gaan, niet achter de Heer aan naar het leven. Vandaag mogen we al over de dood heen de verrezen Christus zien. Wij hoeven niet meer voor onszelf te leven, ‘maar voor Hem die voor de levenden is gestorven en opgewekt’ (2 Korintiërs 5:15). In 2 Kronieken gaan Juda en Jeruzalem ten onder, maar de gedeporteerden zullen terugkeren en Jeruzalem wordt hersteld. Psalmen 34, een acrostichon met het hele ABC van het geloof, zingt: ‘de Heer laat mensen veilig bij zich schuilen.’ De synagoge bidt het wekelijks. De verloren zoon mag schuilen bij zijn vader.

Het komt in de Bijbel vaker voor dat God spreekt, dan dat Hij zwijgt. God roept mensen of spreekt via hen. Ook klinkt zijn stem in natuurverschijnselen. Vooral in de Psalmen spreekt of zwijgt God. Mensen ervaren dat Hij zwijgt als hij niet antwoordt op hun vragen. Hij lijkt dan niet te luisteren. Maar ook als God zwijgt, kun je stellen dat Hij spreekt. Er is meer tussen woorden en stilte.

Misschien gaat het vandaag wel over kosten en baten en hoe die met elkaar in evenwicht moeten zijn. God heeft Mozes al eerder geroepen om het volk uit Egypte te leiden. Maar Mozes aarzelt nog steeds en twijfelt heviger dan ooit. Nu waagt God een nieuwe poging. Hij roept Mozes voor de tweede keer. Lukt het nu wel om hem zover te krijgen?