Praktische theologie

Dichter bij God’Dichter bij God’ van Arjan Plaisier en Ineke Cornet is een inspirerend handboek om de liturgie in de kerk nieuw leven in te blazen. Steeds meer protestanten zoeken […]

Wat is troost en hoe kunnen we mensen troosten die we in onze pastorale praktijk – of gewoon, als buren of vrienden – tegenkomen? Doe er vooral niet moeilijk over, wie weet strijkt de troost-vlinder zomaar op iemands schouder neer…

‘Hoe moet het eigenlijk, troosten?’, is de vraag die onder dit artikel ligt. Zo praktisch en herkenbaar mogelijk, met ‘Do’s & Don’ts’ wijst de schrijver richting aan wie in het pastoraat met rouw te maken krijgt – en wie is dat niet?

Het verhaal van een pastor in zijn contact met zomaar een buurtgenoot beschrijft prachtig hoe de kerk of de gemeente troost geeft én troost ontvangt… ‘Ik heb je nodig om van je te leren’.

In een jubileumjaar als Ouderlingenblad nu mag meemaken, is er alle reden om te vieren – dat dóen we ook! – maar ook om terug te kijken. Hoeveel is er, ook op kerkelijk en geloofsgebied, niet veranderd? Hoe gaan we daarmee om en waarderen we dat? En de belangrijkste vraag wellicht: hoe kijken we verder? Hoe zien we de (nabije) toekomst?

Dit themanummer over ‘Troost’ begint met een inleiding over wat troosten eigenlijk ís. We weten het – intuïtief – allemaal, maar breng het maar eens onder woorden. Hier enkele opmerkingen die behulpzaam kunnen zijn.

We leven in een cultuur waar argwaan hoogtij viert. Het woord heeft veel aan geloofwaardigheid verloren. Jan zegt wit. Fien zegt zwart. Beiden met een uitgestreken gezicht. Wie heeft er gelijk? Beeld en geluid worden met aan perfectie grenzende technieken bewerkt en gemanipuleerd. Het is thans mogelijk videobeelden te produceren waarin je paus Franciscus vurig hoort en ziet pleiten voor abortus tot vlak voor de geboorte.

Nederland maakt voor het eerst in lange tijd weer schaarste mee. Beperkt natuurlijk, maar toch. Onze huidige ervaring van schaarste is een reality check na jaren van toenemende overvloed. Is dat een reality check die de westerse cultuur eigenlijk wel kan lijden? Of ontbreekt het, het individualistische waardenpakket aan een overkoepelend verhaal waarin ‘consuminderen’, en iets laten omwille van een ander, plek heeft?

Mechteld Jansen bespreekt het boek ‘De moderne theologen’, door Poorthuis en Veen (red.). De missie van het boek is duidelijk: Nederland bevrijden van het theologisch provincialisme. Negentig vooraanstaande, internationaal bekende, theologen passeren de revue. Zij tellen mee als ‘modern’, omdat zij in de laatste 40 jaar actief waren en dus de diepe scheuren van de Tweede Wereldoorlog als achterland hebben, het postkolonialisme reflecteren en een perspectief bieden voor de theologie in de 21e eeuw.