Spiritualiteit en mystiek

De Engelse Julian of Norwich beschreef in de 14e eeuw haar visoenen. Ze ontdekt dat aardse zaken haar niet onrustig hoeven te maken, nietig als ze zijn. Echte rust vindt ze in de vereniging met God. De Handreiking diept een Herademingthema praktisch uit in spirituele oefeningen voor eigen gebruik of voor het werken met groepen.

De Japanse zenmeester Eihei Dōgen beschreef hoe je de samenhang van eenheid en veelheid kunt ‘zien’. Maar ook als deze helderheid niet lijkt door te breken, hoeven we volgens hem niet te treuren. We bevinden ons namelijk altijd in de sacrale ruimte van het universum en kunnen ons hier onmogelijk van losmaken, net zo min als ‘een vis het water verlaat of een vogel de lucht’.

Het Heilige heeft niet veel ruimte nodig om tot z’n recht te komen, een sneeuwkristal kan al genoeg zijn. Maar kan het heilige ook in de chaos wonen? Het boek Exodus vertelt in hoofdstuk 3 dat Mozes in de brandende braamstruik een ontmoeting met God heeft. God zegt daar: ‘Ik heb gezien hoe ellendig mijn volk er in Egypte aan toe is, ik heb hun jammerklachten over hun onderdrukkers gehoord, ik weet hoe ze lijden. Daarom ben ik afgedaald.’ God is dus niet bang voor de chaos. Hij is er in afgedaald om bij zijn onderdrukte volk te zijn en Hij houdt het er ook uit, want de onderdrukking in Egypte duurde lang.

De twaalfde-eeuwse Hildegard van Bingen beschrijft twee visioenen waarin ze de ordening van het universum zag. Het ene gaf het universum weer in de vorm van een ‘kosmisch ei’, het andere als een ‘kosmisch rad’. Ze tonen een totaalvisie op de schepping, die haaks staat op de visie van de moderne mens, die de maat lijkt van alle dingen.

We zijn een deel van de kosmos. Als zodanig kan ‘de kosmos’ nooit aan ons als een ding verschijnen. Wel zijn wij in staat om over onszelf en over de kosmos na te denken. Vanuit natuurwetenschappelijk en filosofisch opzicht is er geen enkele reden om de mens centraal te stellen. Maar in de mens is de kosmos wel tot zelfbewustzijn gekomen. Dat schept verantwoordelijkheid.

Dit zelfportret van de schilder Lucian Freud (Berlijn 1922 – Londen 2011) kan gemengde reacties oproepen. Moedig is het om jezelf zo realistisch af te beelden, maar tegelijk kan dit ook afstotend overkomen. Enerzijds toont de schilder ons hier de kwetsbaarheid en de vergankelijkheid van zijn oude lichaam, anderzijds spreekt er ook een zekere vitaliteit en heroïek uit.

Wie genezen wil worden van het virus van het moderne wereldbeeld krijgt in dit boek een stevig antidotum. Als nieuw medicijn bevrijdt dit Angelos-Shot je van de pandemie van angst en moedeloosheid. Met een vlotte pen leidt Van Houwelingen je systematisch binnen in de wereld van de engelen via de scala aan gegevens in het Nieuwe Testament.

In Hálík ontmoette ik een diep gelovig iemand die, met betrekking tot spirituele oecumene, aftrek vond onder reformatorische christenen.

“Juist in onze technologische samenleving zie ik een religieus vacuüm ontstaan. Tegelijkertijd hebben mensen ook nu behoefte aan spiritualiteit en zingeving. Engelen komen, denk ik, tegemoet aan het diep-menselijke verlangen naar wat ons aardse bestaan overstijgt.” Rob van Houwelingen over de betekenis van engelen.