Spiritualiteit en mystiek

Vader Johann Christoph en zoon Christoph Friedrich Blumhardt waren twee Lutherse predikanten – we schrijven eind 19de, begin 20ste eeuw. Vader en zoon hadden in hun tijd grote invloed op zowel pastorale als sociaal-politieke bewegingen. De Duitse plaatsjes Möttlingen en Bad Boll trokken vele protestanten die kwamen voor een (gebeds)genezing, handoplegging en een pastoraal (biecht)gesprek. Bleef vader Blumhardt de kerk trouw, zoon Blumhardt werkte het laatste deel van zijn leven als socialist. Beide Blumhardts droegen, ieder op eigen manier, bij aan het realiseren van de hemel op aarde. ‘Jezus werd de Overwinnaar’.

Het boekje is geschreven kort na het overlijden van Franciscus van Assisi in 1226, door een auteur die ons onbekend is maar wel heel goed thuis was in religieus en spiritueel leven en goed vertrouwd met Franciscus, il Poverello, ‘de kleine arme’. Gekleed in een oude, ruige, vele malen verstelde monnikspij, liep hij blootvoets ontelbare kilometers over Italiaanse wegen om overal zijn boodschap te verkondigen: ‘Vrede! De Heer geve je vrede.’ Hij was de zoon van de rijke lakenkoopman Bernardone van Assisi. Diens rijkdom, weelde en aanzien had hij versmaad, die letterlijk van zich afgegooid op het marktplein van Assisi om zo naakt ‘de naakte Christus’ te kunnen volgen.

Jeanine Vermeulen (1951) is opgegroeid in een groene omgeving en dat heeft haar uiteindelijk bij de Groene Kerk gebracht, waar zij als theoloog aandacht vraagt voor bewust omgaan met de natuur en met elkaar. Daar is niet veel rijkdom voor nodig, wel bewust keuzes maken en de moed om wendingen in je leven toe te laten. Wanneer mensen werkelijk op elkaar betrokken zijn, vertelt ze, gebeurt er iets dat groter is dan henzelf.

Voor veel mensen is muziek een belangrijke route naar stilte, meditatie en ontmoeting met de Heilige. In muziek openbaart zich iets wat we ‘transcendente aanwezigheid’ zouden kunnen noemen. Die ervaring laat zich niet gemakkelijk verwoorden. In dit artikel probeert Martin Hoondert er toch iets over te zeggen.

De Canadese dichter en zanger Leonard Cohen (1934-2016) was 78 jaar toen hij het lied Going home schreef en zong. Het staat op het album Old Ideas uit 2012. Op […]

‘Toen sprak de Heer tot u vanuit het vuur. U hoorde een stem spreken, maar een gedaante zag u niet: er was alleen die stem’ (Deut. 4,12-13). Het tot klank gekomen woord staat aan het begin van de schepping. Wanneer de Godservaring via klanken mogelijk is, is van belang om ‘voorzichtig’ om te gaan met klanken in de liturgie. Welke klanken maken het mogelijk om tot een Godservaring te komen? En hoe kunnen mensen iets ervaren van Gods Stem in de klanken tijdens een liturgieviering?

Waken, het lijkt niet meer van deze tijd. Want waken is wachten en dat doen we niet graag. We zijn ingesteld geraakt op snelheid en efficiëntie, terwijl waakzaam wachten om […]

Op de drempel van dit nieuwe jaar ben ik een paar dagen te gast bij Lode van Hecke, vader-abt van de trappisten van Orval, dat bijzondere klooster in de driehoek tussen Frankrijk, Luxemburg en België. Hij vertelt me wat hem is overkomen tijdens zijn eerste jaren in de abdij. Hij is dan ziekenbroeder en waakt bij een monnik die eerbiedwaardige taken heeft gehad in de orde en op de dood wacht. Deze stervende broeder vertelt Lode: ‘De essentie van leven is doen wat je doet, in liefde. Om meer gaat het niet. Doe wat je opdracht is. Soms is dat alleen maar aanwezig zijn, soms ook luisteren en een andere keer de helpende hand bieden. Als het maar in liefde gebeurt, onbaatzuchtige liefde voor de ander. Want dan geef je leven door, dan ben je vruchtbaar’. Lode van Hecke waakt op dat moment bij deze stervende monnik en beseft dat hij raakt aan het wezen van het leven, want hij geeft zich aan de ander. In onbaatzuchtige liefde, zonder de verwachting daar wat voor terug te krijgen.

Toen Dietrich Bonhoeffer als veertienjarige jongen besloten had predikant te worden, vertelde hij dat onbevangen aan zijn familie. Zijn oudere broers reageerden daar kritisch op. De kerk is een kleinburgerlijke, saaie en uiterst zwakke organisatie, vonden zij. ‘Dan zal ik die kerk hervormen’, zei de jonge Dietrich vastberaden. En aan dat voornemen heeft hij zich gehouden. Daarbij liet hij zich door Luther inspireren. Kick Bras beschrijft hoe dat in zijn werk ging.