Je naam als anker
Een naam is een sleutel tot wie we zijn, tot onze geschiedenis en toekomst. Zonder naam geen identiteit: alsof je niet bestaat. Veel mensen vragen zich af waar hun naam vandaan komt — wie hem gekozen heeft, wat hij betekent, en waarom zij juist die naam hebben gekregen.
De naam Jezus is niet zomaar gekozen. Hij draagt een diepe betekenis, geworteld in oudtestamentische profetieën als belofte van bevrijding. In Matteüs 1 verschijnt een engel aan Jozef, die zegt: ‘Geef Hem de naam Jezus, want Hij zal zijn volk bevrijden van hun zonden’. Door het kind de naam Jezus te geven, erkent Jozef Hem als zijn zoon en plaatst hij Hem in de lijn van koning David. In de joodse traditie gaf de vader de naam als daad van erkenning, bescherming en bestemming.
Iets groters
Al voor de geboorte maken ouders namenlijstjes, vaak met zorg, herinneringen en verlangens. Sommigen kiezen een unieke naam, anderen combineren vertrouwde namen tot iets nieuws. Vernoemen gebeurt uit liefde naar een familielid, vriend of mentor.
Opvallend is dat in een geseculariseerd land als het onze bijbelse namen als Noah en Adam nog steeds tot de populairste behoren. Misschien verlangen we, bewust of onbewust, naar namen die ons verbinden met iets groters dan onszelf — met oorsprong, betekenis en gemeenschap.
Toen ik iemand ontmoette die Jesús heette, moest ik even slikken. Een mens met de naam van Christus — kon dat wel? Maar in landen als Mexico, Peru of Spanje is het heel gebruikelijk. Niet als heiligverklaring, maar als uitdrukking van eerbied en verbondenheid. De naam Jesús is daar een gebed, een zegen, een teken van vertrouwen.
In katholieke tradities krijgen kinderen vaak de naam van een heilige. Later horen zij het verhaal van die heilige, en waarom juist die naam werd gekozen. In sommige landen is de naamdag — de feestdag van die heilige — net zo belangrijk als een verjaardag. Een dag om stil te staan bij je naam, je oorsprong en bij het voorbeeld dat je meedraagt.
Erkenning
Op je geboortebewijs, diploma’s en officiële documenten vormt je naam je identiteit. Zonder naam besta je niet voor de maatschappij. In oorlogen verliezen mensen soms hun naam en worden zij tot nummers gereduceerd. Daarmee verdwijnt iets wezenlijks van hun menselijkheid. Ook mensen zonder geldige papieren ervaren dagelijks hoe kwetsbaar het is om geen bewijs van je bestaan te hebben.
En wat als iemand zonder naam wordt begraven? Dan eindigt hij of zij vaak in een massagraf of onder een monument voor de onbekende soldaat — zonder naam, zonder verhaal. Dat gemis van erkenning raakt diep. Daarom was het zo belangrijk dat ouders sinds 2019 ook levenloos geboren kinderen officieel mogen registreren en een naam mogen geven. Die naam biedt ruimte voor rouw, voor herinnering, en voor liefde die blijft.
Een naam is een zegen. Een herinnering aan wie je bent, en een richting waarin je mag groeien. Zoals bij de naam Jezus: een naam vol licht, bevrijding en liefde — gegeven in vertrouwen, gedragen in eeuwigheid.
Claudia Sarti studeerde Theologie & Religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Afgelopen jaren werkte zij o.a. als studentenpastor/geestelijk verzorger bij Rap100 in Leiden. Claudia is redactielid van Open Deur.