Deze preekschets schrijft Rein Bos voor de kerstavond of de eerste kerstdag. Kerst is de kans je in verwondering, verstilde aandacht op het wereldwonder en goede nieuws van Jezus’ komst in de wereld te richten. Deze preekschets laat zien, hoe in de cultuur van keizers en dogma’s toen het tegengeluid klonk en nu nog steeds, in die van ‘X’ en Meta en dictators van nu: in de nacht.
Kerstverhaal
Kerst: we denken aan Maria en Jozef, aan het kind in de stal, aan engelen. En aan kerstkransjes, kerstmuziek, de kerstboom. Kerst roept herinneringen wakker aan gezelligheid en geborgenheid. Maar dat geldt niet voor iedereen.
Het is niet gek als Kerst ons wegtrekt uit een werkelijkheid vol ellende, dreiging en wanhoop. Kerst herinnert ons aan de visioenen en dromen van profeten, die spreken van een betere toekomst en een God die met zijn liefde onder ons woont.
Nooit wordt er zoveel gemopperd als met kerst. In de aanloop met het koude, soms natte weer, maar ook met de jaarlijks oplaaiende zwartepietendiscussie; en rond kerst natuurlijk door onmogelijke verwachtingen bij het kerstdiner en volle meubelboulevards. Maar dan wordt het licht der mensen geboren…
De vergrijzing is geen nieuw verschijnsel in de kerk. In Lucas 1-2 hebben we twee kinderen, twee jonge ouders, twee verlate ouders met grijze haren en twee hoogbejaarden. Elk van de drie volwassen generaties produceert een lofzang die zó uit de Hebreeuwse Bijbel lijkt te stammen. Dat is ook wat ze allemaal samen representeren: de wereld van de Schriften, van geleefd geloof en volgehouden hoop die nu oog in oog met de vervulling staat – waarbij de vervulling niet meer dan een lichtpunt is, een zuigeling.
Je naam is waarmee je gevonden wordt. Het nog volstrekt onbekende van alles wat komen moest en moet, wordt samengebald en aangeduid in de naam waar ‘ze’ je mee gaan noemen, waarmee je, bijbels gesproken, geroepen wordt, want ‘naam’ is ‘roeping’. Daar wordt verwachting in geïnvesteerd. Eenmaal genoemd ben je niet meer anoniem. Je naam staat ergens voor, zelfs: voor iemand, staat voor jou. Heel je wezen, je ‘er staan’, ligt beslist niet opgeslagen in de grijze massa die ze ‘je hersenen’ noemen. Heel je wezen wordt uitgesproken, gekend en vermoed, ja, aangevoeld in je naam.
Kerstavond of -nacht is geen lievige samenkomst, al kan het een druk bezochte, laagdrempelige dienst zijn. Psalmen 2 zet je op scherp: in het tekeer gaan van dictators wordt uiteindelijk God agressief behandeld, onteerd. God stuurt zijn eigen gezalfde, Zijn Zoon! God raadt al die tirannen om Zijn Zoon te eren met een kus, om de juiste keus te maken: ‘Wie vereer en volg je eigenlijk? Jezelf, je ego of Gods gezalfde?’ Deze koning komt niet als tiran maar als een weerloos kind in deze wereld.
Het Woord was het licht voor de mensen: het scheen in de duisternis en de duisternis heeft het niet overmeesterd’. Johannes’ Evangelie is totaal anders dan Lucas’ evangelie in een verkondiging, hoe Gods Zoon in deze wereld kwam. Het lijkt a historisch en filosofisch, verwijst echter naar de schepping, zoals Genesis 1 daarover ‘zingt’.
