Prediker staat niet in capslock geschreven

Hoe zit het met jongeren en geloof? Gen Z lijkt meer interesse te hebben in religie, klopt aan bij kerken en staat open voor zingevingsvragen. De mentale gezondheid van jongeren gaat achteruit door prestatiedruk, sociale media, oorlogsdreiging, klimaatcrisis en woningnood. Stevige uitspraken. Maar wat is het perspectief van de jongeren zelf? Hoe ervaren zij de aan hen toegeschreven ‘zoektocht naar zin’? Nathan en Rozamaryn, de Jonge Theologen der Nederlanden, schrijven elke maand een column over wat hun eigen generatie beweegt. Deze maand de column van Rozamaryn over ‘Tijdelijkheid’.

Jongeren in een hypernerveuze samenleving

Eind september 2025 deelt het RIVM een rapport waarin wordt geconstateerd: we leven in een hypernerveuze samenleving. Een samenleving die zich kenmerkt door individualisme, prestatie en versnelling.

In mijn studententijd, die ik niet al te lang geleden afsloot, dacht ik vaak: ‘je bent maar één keer student’. In het hier en nu alle kansen benutten gold als ‘ten volle leven’. En ik bleek niet de enige. Tijdens mijn stage bij IFES (International Fellowship of Evangelical Students) kwam ik deze denkwijze ook tegen bij andere studenten. Zo sprak ik bijvoorbeeld veel studenten die zich uitgeput voelde maar ook een propvolle agenda hadden en het lastig vonden om die agenda te ruimen. Gevulde agenda’s en overvolle hoofden dus.

Alle kansen benutten gold als ‘ten volle leven’.

Hoe tijdigheid ons gejaagd doet leven

Alsof we allemaal, waaronder jongeren, ons onbewust bewust zijn van tijdigheid. De dingen in het leven gaan immers voorbij, zijn niet eeuwig. En als de dingen al eeuwig lijken, dan zijn wij mensen dat zelf in elk geval niet. Dus leven we vanuit een bepaalde gejaagdheid en was voor mij de gedachte ‘je bent maar één keer student’ een vertaling van die bredere observatie dat we in een hypernerveuze samenleving verkeren.

Het besef dat de dingen tijdelijk zijn, maakt de dingen kostbaar. Iets tijdelijks is immers maar voor even tastbaar of te ervaren. ‘Bij zijn is meemaken’ zeiden we dan in mijn studentenvereniging. Anderzijds valt ook te denken dat tijdelijkheid de dingen nutteloos maakt. Want wat doet het er allemaal toe, als alles toch voorbijgaat? Waarom zou je nog iets bijdragen, als datgene wat je bijdraagt uiteindelijk toch weer verloren zal gaan?

Wat doet het er allemaal toe, als alles toch voorbijgaat?

De schrijver van Prediker confronteert ons met die laatste gedachte. In Prediker 3 staan die bekende woorden: ‘Voor alles wat gebeurt is er een uur, een tijd voor alles wat er is onder de hemel.’ (Pr 3:1 NBV21) Daarna noemt hij veertien tegenstellingen ter illustratie. Ik noem er een paar: geboren worden en sterven, huilen en lachen, liefhebben en haten. De schrijver gaat in op de oneindige cyclus van het tijdige leven en vraagt zich af: ‘Welk voordeel heeft de mens van alles wat hij met zijn gezwoeg tot stand brengt?’. (Pr 3:9)

Predikers wijsheid over tijdelijkheid

Het antwoord daarop is verrassend en verfrissend. In plaats van de reactie ‘bij zijn is meemaken’ en daardoor opgejaagd leven of het leven als nutteloos bezien, noemt de auteur twee andere dingen:

1. Vrolijk zijn en genieten van het leven (vers 12)
2. Ontzag hebben voor God (vers 14)

Prediker herinnert ons eraan dat we in ons tijdelijke (en moeizame) leven maar beter vrolijk kunnen zijn en genieten. Vanuit het besef dat er voor alles een tijd is en dat die tijd je gegeven is door iemand groter dan jij. Elk mens doorloopt een leven. Elk mens wordt geboren en sterft. Elk mens huilt en lacht. Elk mens heeft lief en haat. En als dat gejaagd had moeten gebeuren, dan was Prediker wel in capslock geschreven. Kun je het je voorstellen?

ER IS EEN TIJD OM GEBOREN TE WORDEN EN EEN TIJD OM TE STERVEN.

Die ene zin in capslock is voor mij genoeg om dit niet voort te willen zetten. Ik krijg er stress van.

Als het gejaagd had moeten gebeuren, dan was Prediker wel in capslock geschreven.

Het besef van tijdelijkheid mag resulteren in het zoeken naar het goede, het schone, het ware. Juist vanuit het besef dat God de tijdelijkheid overstijgt en dat dat een mysterie is voor ons kleine mensen. Het levert een meer ontspannen levenshouding op en ontzag voor de Schepper van de tijdelijkheid en de eeuwigheid.

Ik als jongeling, en ik denk velen met mij, heb het nodig daaraan herinnerd te worden.

Rozamaryn Orsel is 24 en woont in Ede. Ze is afgestudeerd aan de Christelijke Hogeschool Ede en werkt bij het Leger des Heils. Ze houdt zich bezig met praktische theologie.

Lees ook