Recensie van Siske van Oostrum over het boek Nederland Therapieland

Het boek begint met een satirisch voorwoord getiteld: therapieland. Iedereen kan daar een stuk herkenning voor de veelheid van therapie-vormen vinden. Dan volgt een inleiding met de titel: Therapieverslaafd.

De conclusie is dat therapie ‘in’ is. Therapeutisch bezig zijn is een tijdrovende en dure hobby, maar een stemmetje zegt ook dat je in jezelf investeert en dat zoiets best wat mag kosten.

Vanaf haar vijftiende ging Katie al in therapie en schetst ze wat er zoal misging bij haar.

Als religiewetenschapper ging ze observeren wat er om haar heen in het leven gebeurt. Ze kwam een cultuur vol paradoxen tegen. Een belangrijke kreet voor therapie is: baat het niet, dan schaadt het niet. Als je aan een therapie begint is er geen bijsluiter zoals bij andere behandelingen en medicijnen. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de neveneffecten van therapie. Therapeuten en psychologen bevinden zich in een moeilijke positie tussen allerlei ontwikkelingen en verwachtingen in. Psychologen hebben hard gestreden om dé plek te zijn waar we heen gaan wanneer we mentaal of emotioneel vastlopen. Sommigen mensen gaan mogelijk sneller in therapie dan nodig of handig is. Voor andere mensen is de drempel naar therapie nog te hoog. Kati vraagt zich af waarom zij nog niet beter is terwijl therapie écht werkt. Het ultieme teken van succes van een remedie is dat het zichzelf overbodig maakt.

Therapie is een trend geworden. In de afgelopen jaren is er een flinke toename geweest van particuliere coaches en therapeuten. Er worden jaarlijks miljoenen uitgegeven aan reclames om ons te vertellen dat het niet zo goed met ons gaat als zou kunnen. Dus kopen we producten om een betere versie van onszelf te worden. Zelfzorg is hierin het nieuwe toverwoord. De vraag blijft waarom mensen zoveel nieuwe therapievormen blijven ontwikkelen. Therapie sessies waarin je alles kunt spuien wat er in je zit , terwijl iemand compassievol luistert en je schuld wegneemt, kun je zien als de nieuwe biecht, stelt Kati.

Een dominee merkte ooit op dat mensen tegenwoordig naar de psychotherapeut gaan in plaats van naar de dominee. De basishouding in therapie is: je naar binnen keren om daar antwoorden te vinden. In een wereld waarin je te horen krijgt dat je alles kunt zijn of worden wat je wilt, is het een enorme tegenslag als dit niet zo blijkt te zijn. Kati vraagt zichzelf af in hoeverre therapie anders is dan bidden. Geloof in God past niet bij de seculiere kijk op therapie. Therapie helpt mits je gelooft dat je erdoor geholpen kunt worden. Er is tegenwoordig een grote markt voor therapeutische producten die sterk beïnvloed is door moderne spiritualiteit. Gevoel is ons kompas. We zoeken verklaringen en oplossingen in ons biografisch verhaal.

Tegenwoordig heerst er een nieuw doel in de therapie-cultuur: probeer niet langer zaken te veranderen maar accepteer het feit dat dingen zijn zoals ze zijn en probeer daar rust in te vinden. Innerlijke berusting is een belangrijk onderdeel van omgaan met psychisch lijden. Therapie is soms verworden tot een seculiere religie die naar berusting en acceptatie leidt. Tegenwoordig wordt ook meer ingezet op intercultureel bewustzijn. Volgens Kati is de huidige therapiecultuur onvoldoende in staat om de diversiteit in de manieren waarop we mens zijn, en de menselijkheid van hen die het zwaarst lijden, te bewaken. Ze stelt: Als zelfdoding de beste of enige optie is, dan hebben we als samenleving gefaald.

Therapie is een trend geworden

Therapie helpt ons om een betekenis te vinden voor lijden binnen ons eigen verleden maar helpt ons niet actief verder om datgene waar we onder geleden hebben om te zetten tot positieve actie voor de toekomst.

Willen we datgene wat we hebben meegekregen verdragen of vér dragen? Wat we uit het verleden geleerd hebben en hoe we de toekomst vorm gaan geven, daarin ligt onze veranderkracht, aldus Kati.

Kati beschouwt het boek niet als ‘af ‘maar meer als een komma dan een punt.

Een begrippenlijst en therapeutisch alfabet zijn achter in het boek toegevoegd.

Kati onderzocht en onderzoekt hoe therapie is uitgegroeid tot een nieuw zingevingsmodel.

Ze laat zien dat therapie oplossingen kan bieden, maar ook nieuwe problemen met zich mee kan brengen.

Het is een toegankelijk en leerzaam boek, wat een inkijkje levert in de keukens van therapie. Het draagt bij aan meer begrip over mentale gezondheid. Het is goed om bewust na te denken over onze psychische gezondheidszorg.