Misschien wel het belangrijkste woordje uit de schriftlezingen: ‘vandaag’ (Lucas 4:21). Niet het onbereikbare verleden waar je weemoedig op terugblikt. Niet de gedroomde toekomst van je goede voornemens. Vandaag: het heden der genade. Vandaag kan alles anders worden. Vandaag kan het genadejaar van de Heer beginnen. Daar mikt de liturgie op. We laten onze verglijdende ‘al-tijd’ aanraken door het goddelijke heden der genade.

In Jesaja lezen we van de komende redding, glorie en gerechtigheid van Jeruzalem. De Eeuwige verlangt naar haar als een bruidegom naar zijn bruid. ‘De Heer is, trouw aan zijn woord, in aantocht als rechter van de aarde,’ zingt Psalm 96 (vs. 13).

Lees een aantal gebeden om verlichting met de heilige Geest uit het Dienstboek I, hoofdstuk Gebeden en andere teksten voor de eredienst.

Met het dubbele ‘Troost, troost’ (Hebr.: nachamoe, nachamoe) begint de Jesajalezing van de viering van de doop van de Heer in de Jordaan. Het gedeelte vanaf 40:3 dat begint met: ‘Een stem die roept’ (Hebr.: qol qoree’) wordt door de evangelist Lucas geciteerd even vóór de doop van Jezus in de Jordaan (Lucas 3:4b-6). Maar de evangelielezing in deze viering begint daar niet mee. Want dat zou dubbelop zijn.

Er lijkt geen leven meer te zijn in de tronk. De leider van het volk functioneert niet meer. In deze situatie plaatst Jesaja zijn laatste messiaanse lied. Anders dan in 9:6 wordt de naam van David niet meer genoemd. Jesaja neemt hier zelfs afstand van de heersende dynastie. In plaats van David wordt Isai genoemd. Het nieuwe dat zal komen, gaat achter het koningschap terug. Uit deze tronk ontstaat een nieuwe telg die niets met het koningschap te maken heeft.

Hoe lang nog?’ (Psalm 80:5) is de typische vraag van wie snakt naar een toekomstperspectief. Telkens opnieuw hopen gelovigen hierbij op een bevrijdende tussenkomst van God. Als de christengemeenschap woorden zoekt voor hun goede nieuws, grijpt men terug naar ideeën en beelden uit eeuwenoude psalmen en profetische teksten. Eens moet er toch een einde komen aan oorlog, uitbuiting, verdrukking. Eens zal God het lot van zijn volk ten goede keren. Dit moment, geeft de lucaanse gemeenschap aan, is nu aangebroken in de geboorte, het leven, sterven en verrijzen van Jezus.

Binnen de godsdienstwetenschappelijke paradigma’s van Durkheim en Weber moeten we ook de ‘klassiekers’ Das Heilige (1917) van Rudolf Otto en Das Heilige und Profane (1957) van Mircea Eliade begrijpen. Binnen de gestelde kaders van vooruitgang, individualisering en rationalisme proberen beide auteurs, elk vanuit hun eigen perspectief, het blijvende belang van het heilige als religieus fenomeen te onderstrepen.

De Charismatische Werkgemeenschap Nederland bestaat vijftig jaar. Dat wordt op 26 november 2024 gevierd met een symposium ‘De CWN 50 jaar in beweging’ aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Margriet Visser licht doel en activiteiten toe van deze gemeenschap.

Preken is een ambacht dat niet zonder reflectie kan. Wieb Boerma zet in het artikel uiteen dat het belangrijk is om je bewust te zijn van factoren die van invloed zijn op een preek.