Het werkwoord שוב (shub) komt vaak voor in de Hebreeuwse Bijbel en betekent meestal ‘terugkeren’, ‘omkeren’. Dat kan letterlijk zijn, als een beweging van daar naar hier. Het kan ook afkeren van iets of iemand zijn in angst of schaamte, of terugkeren tot God, geloof of de wijze raad van een ouder.
Joke Hogentoren-Moree werkt bij het Leger des Heils in Rotterdam, in de begeleiding van daklozen. Haar hoofdtaak zit in het project Housing First!. Dit artikel is een bewerkte versie van het interview met haar dat eerder verscheen in Kerken in de Laurens, het kerkblad van de twee wijkgemeenten van de Protestantse Kerk in Nederland die gebruikmaken van de Grote of Sint Laurenskerk in Rotterdam. We interviewden Joke telefonisch. Tijdens het interview liep zij buiten, zodat ze zich goed kon focussen op wat ze wilde vertellen.
Huisvesting is een mensenrecht. Daar zal iedereen het over eens zijn. De realiteit is echter dat dit recht voor een groot deel van de wereldbevolking een illusie is. Zelfs in ons eigen land spreekt het niet vanzelf. De sociale huursector wordt door politieke keuzes steeds kleiner, de huur- en koopprijzen van woningen zijn omhoog geschoten. Goede en betaalbare huisvesting is voor grote groepen mensen buiten bereik geraakt.
Ik neem deze weken als theoloog-blogger zo voor mijzelf de vrijheid om eens voorzichtig wat te bezinnen op publieke theologie: theologie die zich actief begeeft op het publieke terrein van sociale structuren, recht, politiek, wetenschap, enzomeer. Deze keer de vreemde gewaarwording dat maatschappelijke discussies steeds meer gekoppeld worden aan (groeps)identiteit. Dat wil zeggen: mensen verbinden hun persoonlijke maatschappelijke inbreng meer en meer met een pleidooi voor de erkenning van een bepaalde sociale groep.
Jezus kon woedend worden, zijn leerlingen naderhand ook. Jakobus waarschuwt voor de gevaren van een scherp gebruik van de tong. Woede voor de heilige zaak is soms onontbeerlijk, zoals de woede over de wapenwedloop of de woedende Greta Thunberg laten zien. Maar woede moet geen deuren dichtgooien. Beheerste woede kan leiden tot vrede. Paus Franciscus deed in zijn encyclieken een poging.
Theoloog en publicist Alain Verheij gaat in op de begrippen woede en vrede als spanningsveld in het politieke en maatschappelijke handelen. ‘Woede is in de eerste plaats een drijfveer voor mij, dat ik het toch blijf proberen. Als dat te lang zonder gevolg blijft, kan het ook iets worden dat mijzelf alleen maar vergiftigt.’
De woede over de inval in Oekraïne moet niet leiden tot meer uitgaven voor defensie. Martin Luther King waarschuwde al dat geld voor oorlogen niet meer uitgegeven kan worden aan sociale problemen. Hij predikte geweldloosheid: hebt uw vijanden lief. Betrek de spirituele dimensie in je denken, benader alles vanuit een wereldomvattende liefde.
Jaarlijks verschijnen er verschillende trendrapporten inclusief de christelijke varianten zoals de missionaire trendrede (Tim Vreugdenhil) en de Jeugdtrends via MissieNederland. Vincenza La Porta denkt dat die rapporten iets kunnen betekenen voor het kerkelijk jeugdwerk. Leer surfen!
Gijsbert van den Brink is hoogleraar Theologie en wetenschap aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Eerder verscheen van zijn hand onder meer En de aarde bracht voort. Christelijk geloof en evolutie. Hij reageert in dit artikel op het boek Gidsen.
