Gebeden voor gebruik in het pastoraat 2
Bidden tijdens een pastoraal gesprek hóéft niet. Het is niet gewenst en niet geschikt als iemand dat bijvoorbeeld niet op prijs stelt, zich niet veilig genoeg voelt of niet het gevoel heeft eerlijk te kunnen zijn.
Maar bidden kan ook helpen: om gevoelens te uiten, om te kunnen loslaten, te kunnen accepteren, om kracht te krijgen.
Onderstaande gebeden zijn bedoeld als voorbeelden, om u te inspireren tot eigen gebeden. Voel u vrij om erop te variëren. Probeer in uw taal aan te sluiten bij uw gesprekspartner(s).
U kunt de tekst van een gebed (of gedicht) natuurlijk ook printen en bij iemand achterlaten, zodat diegene de tekst later kan lezen.
Als uit de titel van een gebed niet duidelijk is in welke situatie het kan passen, dan helpen enkele trefwoorden onder de titel u daarbij.
Bij crisis, angst, verdriet, pijn:
Wees bij ons
God, Almachtige,
heb oog voor uw mens,
heb hart voor wat ons overkomt,
nu een storm raast over ons leven,
nu we angstig zijn
voor de toekomst.
Waar bent U, God?
Wees aanwezig
bij ons verdriet,
bij onze pijn,
bij onze zorgen.
U bent niet in de storm,
U bent niet in de aardbeving,
U bent niet in het vuur.
Wees met ons,
kom over ons
in het suizen van een zachte bries.
Geef ons vertrouwen
in de dingen die komen gaan.
Dat vragen we U,
onze God in tijd en eeuwigheid.
Gab Lansbergen
Bij jezelf zijn, aanvaard worden:
Zoals ik ben
Bij jou, Heer, kan ik komen
zonder een masker op te zetten
of een rol te moeten spelen.
Ik kan helemaal mezelf zijn.
Als ik bij jou ben
hoef ik me
niet te verontschuldigen,
niet te verdedigen,
niet te bewijzen.
Doordat jij mij aanvaardt
zoals ik ben
hoef ik me niet
in een keurslijf te persen
en kan ik mezelf leren zien
zoals ik ben.
Naar Antoine de Saint-Exupéry
Bij angst, verlatenheid, rouw, depressie:
Als u ver weg lijkt
Schepper van hemel en aarde
soms zijn onze dagen
als een nacht zonder uitzicht
en als dreigende golven
die ons overspoelen.
U lijkt dan zo ver weg
en angst doet ons bidden:
‘God, waarom hebt U ons verlaten!”
Vergeef ons
als we geen vertrouwen hebben.
Schenk ons de vaste overtuiging
dat U ons nooit verlaat
en dat U er bent
voor ieder levend wezen.
Moge de geestkracht
van de Heer Jezus
ons steeds overeind houden.
Vandaag en alle dagen.
John Bougie
Bij rouw, herdenking van gestorvenen:
Voor u zijn de doden niet dood
Liefdevolle God,
voor u zijn de doden niet dood,
in de dood wordt ons leven veranderd,
het houdt niet op.
Wij geloven dat alles
wat ons aan elkaar verbindt
in liefde en vriendschap,
niet is afgelopen met de dood.
Hoor onze gebeden voor […]
die is gestorven.
U hebt ieder van ons toch geschapen
naar uw beeld en gelijkenis,
en hebt ons bij onze naam geroepen –
houd hem/haar vast in uw liefde,
in uw rijk
van licht, vreugde en vrede.
Amen
Bij rust, stress, zoeken naar balans:
God, help mij
God,
help mij om in geloof te groeien
en een gezond evenwicht in mijn leven te bewaren.
Help me eraan herinneren dat ik
tijd en ruimte reserveer
voor anderen en voor mezelf.
Inspireer mij
om betrokken mijn werk te blijven doen,
om tijd door te brengen met wie me dierbaar zijn
en om genoeg rust en ontspanning in mijn leven te brengen.
Bij vergeving, vergeven, liefde, acceptatie:
Wat we ook verkeerd hebben gedaan
Liefhebbende God,
U vertelt ons in de Bijbel
dat wat we ook verkeerd hebben gedaan,
u werpt onze fouten
naar de bodem van de zee.
We weten dat het niet nodig is
om te blijven denken
aan wat we in het verleden hebben gedaan,
omdat U ons onze fouten vergeeft.
U verbindt onze wonden
en vernieuwt ons door uw liefde.
God, u hebt alles wat u geschapen hebt, lief,
en het is uw natuur
om lief te hebben en te vergeven.
Help ons om anderen
gul te accepteren en te vergeven,
zoals u ons accepteert en vergeeft.
Amen
Bij loslaten, vergeving, tijd:
Ik leg mijn mislukkingen en mijn successen in uw handen
Heer,
ik leg
mijn mislukkingen en mijn successen
in uw handen;
ik leg
de fouten en de kwetsuren
uit het verleden voor u neer.
Geef mij de moed, de kracht
en de edelmoedigheid
om los te laten en verder te gaan,
om het verleden achter me te laten
en het heden volop te leven.
Keert u me naar het licht!
Terwijl ik het verleden aan uw barmhartigheid toevertrouw,
het heden aan uw liefde,
en de toekomst aan uw voorzienigheid.
Naar Augustinus
Kom mijn ongeloof te hulp
Heer,
kom mijn ongeloof te hulp.
Mijn uitgedroogde bronnen.
Mijn verwelkte dromen.
Mijn verbleekte idealen.
Mijn opgesloten gedachten.
Mijn onvervulde verlangens.
Mijn stekend verdriet.
Mijn uitgebluste liefde.
Mijn verloren levenslust.
Mijn nooit geuite angsten.
Heer,
kom mijn ongeloof te hulp.
Zodat ik weer opnieuw
durf te leven,
durf lief te hebben,
durf te hopen,
door hartstochtelijk
in u en in mijzelf te geloven.
Alfred C. Bronswijk
Uit: Ladders naar de hemel. KokBoekencentrum, 2018.
Bij waarom, zoeken:
In ons mensenhart
Heer,
in ons mensenhart
leeft de eeuwige vraag naar het waarom,
het verlangen naar zin,
het leven voor een echt doel.
In ons mensenhart
klopt de eeuwige angst voor het kwaad,
voor het gevaar van de twijfel,
voor de afgrond van het niets.
In ons mensenhart
ademt het eeuwige zoeken naar licht,
de spankracht van het verlangen,
de hoop op vernieuwende verandering.
In ons mensenhart
brandt ook het vuur van de liefde,
de warmte van medemenselijkheid,
het eeuwige zoeken naar u.
Heer,
neem ons hart, neem onze hartslag,
neem mijn hartslag in uw hand:
het eeuwige zoeken naar u.
Alfred C. Bronswijk
Uit: Ladders naar de hemel, KokBoekencentrum, 2018.
Bij geloof, houvast:
Zeker en vast
God, uw woorden
zijn in mij blijven haken
en hoe ik ook wend of keer,
steeds weer kom ik U tegen.
U bent voor mij een raadsel.
Ik zie U wel, maar vaag, vervormd,
als door een oud vensterruit.
Toch bent U er altijd, dat weet ik.
Heer, ik verlang niet
zekerder van U te zijn –
maar vaster te staan in U,
dat wil ik.
Jacobine Scholte de Jong
Uit: Gebeden voor moeilijke tijden. Ark Media, 2014. (uitverkocht)
Bij crisis, rouw, verlies, ernstige ziekte, ontslag:
Zonder waarschuwing
God, liep ik dan
zo dicht langs de rand
dat ik zomaar, zonder
het te weten,
wel moest vallen?
God, was ik dan zo blind en doof
dat ik niet doorhad
welk gevaar er om de hoek
verscholen lag?
Er was geen waarschuwingsbord.
Geen alarmbel.
Geen lichtsignaal.
De grond brokkelde af onder mijn voeten
en ik stortte in het ravijn.
De val kon niet dieper zijn.
Jacobine Scholte de Jong
Uit: Gebeden voor moeilijke tijden. Ark Media, 2014 (uitverkocht)
Bij rouw, dementie:
Men zegt
Men zegt:
‘Beter zo –
het was niets meer.’
Maar jij was alles
voor mij.
Men zegt:
‘Ze kende je niet meer,
ze was al weg.’
Maar ik zag je nog,
je was nog bij mij.
Men zegt:
‘Iedereen gaat dood.
Eens komt de tijd.’
Maar ik had nog geen haast,
elk uur was nog kostbaar.
Men zegt:
‘Je moet loslaten,
je moet verder.’
Maar ik bewaar je
waar stilte spreekt,
waar niemand komen kan.
Marinus van den Berg
Uit: Als het stiller wordt, kijk je terug. Ten Have, 2006 (1e druk)
Gebed om kalmte, moed en wijsheid
God, schenk me
de kalmte om te aanvaarden wat niet veranderd kan worden,
de moed om te veranderen wat ik kan veranderen
en de wijsheid om het verschil hiertussen te zien.
Om één dag tegelijkertijd te leven,
om van één moment tegelijkertijd te genieten,
om moeilijke tijden te accepteren als het pad naar de vrede,
om deze zondige wereld, zoals Jezus deed,
te aanvaarden zoals ze is, niet zoals ik wil dat ze zou zijn,
om erop te vertrouwen dat U alle dingen zult rechtzetten
als ik me aan Uw wil overgeef,
om in dit leven gelukkig genoeg te zijn en
voor altijd overgelukkig met U in het volgende leven.
Amen
Reinhold Niebuhr (1943)
Bij angst, ontgoocheling, uitputting:
Heer onze God, als wij bang zijn
Heer onze God,
als wij bang zijn, laat ons dan niet vertwijfelen.
Als wij ontgoocheld zijn, laat ons dan niet bitter worden.
Als wij gevallen zijn, laat ons dan niet blijven liggen.
Als wij aan het einde zijn van ons begrijpen en onze krachten,
laat ons dan niet omkomen.
Nee, laat ons dan uw nabijheid en uw liefde voelen.
Karl Barth
Uit: Karl Barth, Gebeden, Lannoo, Den Haag, 1964
Bij mildheid, jezelf accepteren, bevrijding:
Gebed om zelfaanvaarding
Heer God,
soms word ik hard voor mezelf.
Blijf dan mild met mij.
Soms kan ik de waarheid over mezelf niet aan.
Maak mij dan vrij.
Help mij te aanvaarden
dat ik niet alles ben,
maar laat mij ook ervaren,
dat ik niet niets ben.
Nathalie Salazar Medina
Gebed bij ziek zijn
Mijn onzekerheid en mijn pijn
Mijn slapeloosheid in de nacht
Mijn onrust en mijn angsten
Mijn denken aan wie mij lief zijn
ik leg ze bij U
U zult me niet laten vallen
U vertrouw ik dit toe
Marinus van den Berg
Gebed voor een stil verdriet
God, U die liefde bent,
wilt U bij me zijn in deze stilte.
Nu ik stilsta bij de pijn die me is aangedaan,
al is het lang geleden.
Troost mij,
omdat ik nog verdriet meedraag,
dag aan dag, nacht na nacht.
Help mij om de ander te vergeven,
hoe moeilijk dat ook is.
Help mij om mezelf te vergeven,
als ik een aandeel had in wat er gebeurd is.
Wees vandaag bij mij, in dit moment van stilte,
waarin ik even stil wil zijn en mijn verdriet
ruimte geef.
God, U die liefde bent,
dank U dat U er altijd wilt zijn,
ook nu.
Amen
Martha Osborn
Uit God, bent u daar? Gebeden, Ark Media, 2014
Gebed voor afscheidsmomenten
God,
vandaag neem ik afscheid van een geliefd mens,
iemand die bij me hoorde,
als deel van mezelf.
Vandaag moet ik de ander loslaten,
nu ik haar heb verloren, aan het leven of de dood.
Vandaag moet ik het besef door laten dringen
dat niets in het leven hetzelfde blijft,
dat niets voorgoed bij je hoort.
Is dat hoe U het wilt?
Dat is kostbaar is,
juist zodat we het koesteren…
Ik denk het wel, dat omdat het voorbij gaat,
ik extra dankbaar ben voor wat er is geweest.
God,
wilt U me vandaag de moed geven om afscheid te nemen,
om los te laten wat geweest is?
Dank U voor alle momenten die ik koesteren kan,
voor alles wat ik met de ander deelde.
Amen
Martha Osborn
Uit God, bent u daar? Gebeden, Ark Media, 2014.
Bij vragen, tekortschieten, trots, geloof, twijfel, zwijgen:
En toch
Onze God,
we danken u voor vrijheid van leven en van werken
en toch hebben wij onszelf zo vaak
tot slaaf gemaakt van zaken en van banen.
We vragen u om vergeving en verzoening
en toch blijven we zelf zo vaak
anderen hun fouten onverzoenlijk kwalijk nemen.
We bidden u om helpers in de nood
en toch zijn we zelf zo vaak
te trots om een aangeboden hand te grijpen.
We vragen u om zorg voor armen
en toch: als we zelf kunnen geven
is een offer zo vaak te veel gevraagd.
We bidden u om zegen over de gemeente
en toch laten we de last van taken
zo vaak door dezelfde schouders dragen.
We vragen u…
ach, hoe vaak vragen we u gewoon niet meer
en richten we ons leven naar eigen inzicht in?
Wat zouden wij dan nu nog durven vragen
wie waagt het nog te bidden, onze God?
Maar als wij zwijgen
spreek dan, spreek ons aan,
roep ons, roep ons toe:
en tóch, en toch!
Rein Algera
Uit: Lucht tegen leegte; verhalen, gedichten en gebeden over geloof, hoop en liefde in taal en thema’s van vandaag, Boekscout 2012.
