Menu

Basis

Tussen licht en donker

Laat de nacht maar komen

Handen van oudere vrouw rusten in haar schoot
(Beeld: iStock)

De nacht heeft verschillende gezichten. Soms is zij een dekmantel voor ‘duistere zaken’. Maar de nacht kan ook betekenen: volslagen donkerte. Ze staat dan voor uitzichtloosheid. De tijd waarin we wakker liggen, omdat er geen zicht is. De nacht is als één lange winter. Zal het ooit nog licht worden?

Gelukkig kan de nacht ook een goede tijd zijn: als we ons kunnen overgeven aan de slaap. Als de last van de dag van ons af valt. We slapen in het vertrouwen dat iemand over ons de wacht houdt. In ons leven wisselen deze gezichten van de nacht elkaar af.

Voordat de nacht valt, is er eerst altijd de schemer. Die onbestemde tijd tussen licht en donker. In sommige delen van ons land heet dat zo fraai het ’tweiduuster’. Dag en nacht lijken dan te aarzelen. Het is de overgangstijd, waarin het nog wel licht is, maar het ook al donkert. Het is het moment waarop ons dagelijks leven stil valt. Een moment dat wij helaas veel te weinig meer koesteren.

Vesperen

Dit is ook het moment waarop het lied van Tom Naastepad inzet: Als tussen licht en donker.

Welke nacht stond de dichter voor ogen? Hij is als katholiek priester gewend aan de vespers, het gebedsuur dat vooral in kloosters en gemeenschappen wordt gehouden. Iedere dag, juist bij dat verdwijnen van het daglicht. Voor zo’n vesper in de adventstijd schreef hij ook dit lied. Oudere generaties konden ook – zoals dat heette – ‘vesperen’: samen zitten rond de tafel, met de handen rustend in de schoot de arbeid voorbij, in de schemer, soms met alleen een theelicht op tafel. Een tijd van overpeinzen, mediteren en wachten: Wij zijn in U verzonken.  Dat is ook de overgave aan het donker, waarin wij niets te vrezen hebben. Laat de nacht maar komen. Er wordt over ons gewaakt. In dat donker, die lange nacht, blijft het vertrouwen bewaard, dat het weer morgen zal worden: uw licht komt na de nacht!

Al ons wachten is wachten op Hem

In het laatste vers krijgt dat licht een naam: Jezus. Ook een functie: hemellichaam. Dat is de benaming voor zon, maan, sterren, die vanouds bij dag en bij nacht de weg voor de mensen verlichten. En Jezus is ze allemaal! Ook als het ‘schemert’, al ons wachten is wachten op Hem, op de Morgenster: bij zijn licht vinden wij de weg, krijgen wij zicht op onszelf, en op onze toekomst.

Sytze de Vries is theoloog en dichter.

Dit artikel verscheen in het decembernummer van Open Deur, een gevarieerd oecumenisch maandblad met ruime aandacht voor gedichten en beeldmateriaal. Open Deur wordt uitgegeven door KokBoekencentrum. Het blad, altijd opgebouwd rondom een thema, leent zich uitstekend om besproken te worden in gespreksgroepen en op (thema)bijeenkomsten. Daarnaast kan het ook gebruikt worden bij het voorbereiden van diensten en vieringen. Voor een (proef)abonnement, zie kokboekencentrum.nl/tijdschriften/open-deur/

Wellicht ook interessant

Nieuwe boeken