Welke boeken vielen op in januari?
Drie spraakmakende titels op het gebied van theologie, religie en zingeving
Iedere maand lichten we drie nieuwe boeken uit die het verdienen om gelezen te worden. In januari zijn dat: Echo’s van het goede nieuws, Spreken over God en Geef Gen Z gewoon haar zin.
Echo’s van het goede nieuws van Geurt Henk van Kooten
Geurt Henk van Kooten is hoogleraar Theologie aan de Universiteit van Cambridge. Hij bekleedt zelfs de oudste leerstoel van deze prestigieuze universiteit. Na Erasmus himself is Van Kooten de tweede Nederlander die het zover weet te schoppen in de Britse academia. Een indrukwekkende carrière dus, en geheel in lijn is nu ook een indrukwekkend boek verschenen: Echo’s van het goede nieuws.
In Echo’s van het goede nieuws bespreekt Van Kooten de vier evangeliën: Marcus, Matteüs, Lucas en Johannes. De evangelisten wilden ‘het goede nieuws’ van Jezus laten weerklinken, maar deden dit ieder op hun eigen wijze. Van Kooten laat zien hoe precies. Hij plaatst de bijbelse evangeliën in hun werkelijke context, de eerste eeuw na Christus, en illustreert hoe de evangeliën een nieuw geluid waren en veel nieuwsgierigheid opriepen.
Van Kooten plaatst de bijbelse evangeliën in hun werkelijke context.
De belangrijkste vraag die Van Kooten in zijn boek uitzoekt is: ‘Waarom dachten mensen in die tijd (Joden, Grieken en Romeinen) dat het ‘evangelie’, het ‘goede nieuws’ dat Jezus verkondigde, eigenlijk ‘goed’ was?’
Een grote vraag, dus een grote zoektocht. Van Kooten brengt de eerste eeuw van onze jaartelling volledig tot leven: hoe zag de maatschappij eruit, hoe dachten mensen, wat was kenmerkend voor de cultuur? En hoe begrijpen we de vier evangeliën in die setting? Jezus heeft zelf niets geschreven – net als Aristoteles, een vergelijking die Van Kooten verder uitwerkt – en toch weten we indirect veel over hem en is ‘het rimpeleffect’ van zijn leven en werk enorm. Het zijn ‘de echo’s van het goede nieuws’, en met Van Kootens boek in handen raak je als lezer zonder twijfel opnieuw gefascineerd.
Spreken over God van Byung-Chul Han
Nog een hoogleraar. Dit keer de Koreaans-Duitse filosoof Byung-Chul Han, hoogleraar cultuurwetenschap aan de Universiteit voor de Kunsten van Berlijn. Een hele mond vol, en Han schreef ook al een hele boekenplank vol. Zijn nieuwste essay in Nederlandse vertaling is Spreken over God, over het leven en werk van Simone Weil.
‘Sinds enige tijd is Simone Weil in me gevaren’, zo opent Han Spreken over God. En even later: ‘Zij kwam in mijn leven op een moment waarop ik zelf die kracht bespeurde die van boven kwam, die sterker was dan ikzelf’. Een kracht die Weil zelf in Assisi had ervaren toen ze op haar knieën viel in een kerkje waar de heilige Franciscus vaak bad. Dit religieuze beeld is kenmerkend voor ‘het transcendente’ waar Han als filosoof, schrijver en kunstenaar ook naar zoekt. Hij weegt zijn woorden, zegt nooit te veel, en knielt voor de taal – ook in Spreken over God.
Sinds enige tijd is Simone Weil in me gevaren.
Hans werk staat bekend als een antidotum voor onze wereld vol productie, prestatie en consumptie. In Spreken over God bepleit hij zeven concepten: aandacht, decreatie, leegte, stilte, schoonheid, pijn en inactiviteit. Beelden zoals ‘niets worden’, het ‘opgeven van ons ik’ en ‘inefficiëntie’ – ofwel, de geest die zich niet aan een doel onderwerpt, niet werkt, niet produceert – zegevieren in Spreken over God. En dat alles gestut op de radicale wijsheid van Simone Weil.
Geef Gen Z gewoon haar zin van Stephen van der Leij
Stephen van der Leij werkte jarenlang als schoolpastor op een MBO in Groningen. Hij voerde dagelijks gesprekken met studenten over rouw, verlies, schaamte, onzekerheid, woede en andere vertrouwelijke thema’s. Vanuit die praktijk ontdekte hij: Gen Z werkt keihard, maar wat is nog goed genoeg? De lat ligt bij deze generatie altijd weer hoger, verder en moeilijker. En dat levert problemen op, want ‘niet alles wat ze aanraken, verandert in goud’.
Met het boek Geef Gen Z gewoon haar zin wil Van der Leij beantwoorden aan de zingevingsnood van jongeren. Niet door zware gesprekken te voeren vol moeilijke termen en methodische inzichten, maar juist door ogenschijnlijk ‘simpele’ onderwerpen nieuwsgierig te volgen en alledaagse situaties aan te grijpen voor echt contact. Door ruimte te maken voor jongeren om te falen, te rouwen, te vallen, zodat ze voelen dat ze niet alles alleen hoeven uit te vinden en op te lossen.
Van der Leij wil beantwoorden aan de zingevingsnood van jongeren.
Van der Leij weet de typische Gen Z’er in beeld te brengen, zonder afbreuk te doen aan de eigenheid van iedere jongere. Hij geeft met dit boek een waardevolle inkijk in een generatie die is grootgebracht in een digitale, productieve en maakbare wereld. En hij laat zien dat juist muziek, memes, shorts, games en series luchtige redenen kunnen zijn voor een dieper gesprek. Met Geef Gen Z gewoon haar zin plaatst Van der Leij ‘zingeving’ dus midden in de wereld van de jongeren zelf. En dat is dan weer precies wat de volwassenen nodig hebben: zich openstellen voor hun realiteit.
Lees ook deze artikelen
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven van Theologie.nl? Schrijf je dan in voor onze wekelijkse nieuwsbrief. Daarin selecteren we de mooiste, nieuwste en scherpste artikelen van de week. Ook houden we je op de hoogte van nieuwe boeken, speciale events en De theologie podcast.
Word lid van Theologie.nl
Wil je meer artikelen kunnen lezen over boeken, levensvragen, maatschappelijke thema’s en spiritualiteit? Word dan lid van Theologie.nl en sluit een basisabonnement af voor slechts €4,17 per maand.
