Bijbelse theologie tussen traditie en actualiteit
In het vak Bijbelse Theologie, zeker bij thema’s zoals ‘heiligheid’, die expliciet als deel van de bijbelse taal en de religieuze taal worden beschouwd, komen er gesprekken los over heel verschillende vragen. Vandaag is vooral één vraag van belang: hoe onafhankelijk is het vak bijbelse theologie? En zegt de studie van de heiliging van de Naam daar iets over?
In de eerste plaats is er de vraag: op wiens domein ligt de discussie over ‘heiligheid’? Gaat het hier over christelijke theologie en positiekeuzes van de kerken? Is heiligheid een thema uit de dogmatiek, laten we zeggen uit de klassieke theologie over bijbel en geloof? Dat roept vragen op over bijbel en dagelijkse ervaring. Staat de bijbel als boek niet te ver af van onze tijd om ons nog te kunnen helpen bij discussies over de rol van religie in de maatschappij? Een exegeet heeft echter een heel andere ervaring. Dat is de leeservaring dat wij als uitleggers verwant zijn aan de schrijvers van de oude teksten: hun debatten over God en godsdienst vonden ook al plaats in de publieke ruimte. Zij stonden, in een heel andere cultuur dan de onze, voor een vergelijkbare uitdaging als wij. Geloven in God vindt plaats binnen de maatschappelijke werkelijkheid. En dat doet iets met de manier waarop je erover spreekt en schrijft. De afstand mag groot zijn (historisch en cultureel), de analogie tussen toen en nu is minstens even groot. Dat wil daarom ook zeggen: bijbelse theologie zoekt naar vertolking van de stem van de bijbel, en dat is iets anders dan spreken namens een maatschappelijk of kerkelijk belang.
