De mens ontwikkelt zich in de loop van zijn leven: van het zoeken naar een eigen identiteit, naar uiteindelijk het besef dat alleen het vreemde van de ander hem kan […]

Binnen het jaarthema ‘Leven in contrasten’ gaat het juninummer van Herademing over ‘waarheid en leugen’.

Verkenning van het begrip ‘feitelijke waarheid’ aan de hand van filosoof Hannah Arendt. Voor de politicus van vroeger betroffen leugens staatsgeheimen of strooide men anderen bewust zand in de ogen. Tegenwoordig bedriegt de politieke leugenaar ook zichzélf. Voor de wetenschapper blijft de waarheid gedeeltelijk, voorlopig en relatief. Uiteindelijk is er ‘waarheid’ als er sprake is van maatschappelijke betekenisgeving aan algemeen erkende feiten.

Waken, het lijkt niet meer van deze tijd. Want waken is wachten en dat doen we niet graag. We zijn ingesteld geraakt op snelheid en efficiëntie, terwijl waakzaam wachten om […]

Simone Weil was filosofe, lerares klassieke talen, politiek activiste en nog meer – een complexe persoon. Vier teksten worden uitgelicht, over een godservaring, studeren, Gods liefde en vriendschap.

In Nederland is de afgelopen decennia een traditie gegroeid van waken tegen geweld en onrecht. Bekend is de Franciscaanse Vredeswake tegen kruisraketten die in de jaren 1980 plaatsvond bij de militaire basis in Woensdrecht. In de jaren 1990 ontstonden bij ’grensgevangenissen’ in Amsterdam, Rotterdam en Zeist wakes tegen het vluchtelingenbeleid van de overheid. Gerard Moorman, lid van de Jeannette Noelhuisgemeenschap in Amsterdam, vertelt over de wakes op Schiphol.

Op de drempel van dit nieuwe jaar ben ik een paar dagen te gast bij Lode van Hecke, vader-abt van de trappisten van Orval, dat bijzondere klooster in de driehoek tussen Frankrijk, Luxemburg en België. Hij vertelt me wat hem is overkomen tijdens zijn eerste jaren in de abdij. Hij is dan ziekenbroeder en waakt bij een monnik die eerbiedwaardige taken heeft gehad in de orde en op de dood wacht. Deze stervende broeder vertelt Lode: ‘De essentie van leven is doen wat je doet, in liefde. Om meer gaat het niet. Doe wat je opdracht is. Soms is dat alleen maar aanwezig zijn, soms ook luisteren en een andere keer de helpende hand bieden. Als het maar in liefde gebeurt, onbaatzuchtige liefde voor de ander. Want dan geef je leven door, dan ben je vruchtbaar’. Lode van Hecke waakt op dat moment bij deze stervende monnik en beseft dat hij raakt aan het wezen van het leven, want hij geeft zich aan de ander. In onbaatzuchtige liefde, zonder de verwachting daar wat voor terug te krijgen.

Waken in bijbelse zin is een bewust afwijken van de natuurlijke gang van zaken. Op de achtergrond staat het biologisch ritme dat we kennen uit het scheppingsverhaal: ‘Zo werd het avond en morgen: de eerste dag’ (Genesis 1:5). Onder normale omstandigheden voegt de mens zich naar dit voorgegeven patroon, ook de vrome mens: ‘Bij mijn neerliggen en mijn opstaan zal ik de Eeuwige prijzen.’ Waken is daarentegen een vrijwillig doorbreken van het gewone ritme van slapen en wakker zijn.

Een medemens in zijn stervensuur nabij zijn. Daarover gaan deze portretjes van mensen die waken. Veel mensen die waken. Veel mensen ’waken’. Sommigen doen dit beroepsmatig, zoals op de Intensive […]