Exorcisme, of het uitdrijven van het kwaad, lijkt iets uit een ver verleden. In films wordt het vaak sensationeel voorgesteld. Maar hoe realistisch is dat? Is het kwaad aan tijd onderhevig – verliest het zijn kracht naarmate mensen er niet meer in geloven? ‘De duivel is afgeschaft,’ meende Neely Kok. Totdat ze als protestants predikant mensen ontmoette die zich werkelijk in de greep van het kwaad voelden – en haar vroegen het uit te drijven. Een indringende ervaring die haar op onbekend terrein bracht, en die leidde tot deze handreiking over de duivel en exorcisme.

Ga, om te verstillen, de natuur in en voer een goed gesprek met God. Dat advies geeft Rebbe Nachman van Breslov. Het jodendom kent geen kluizenaars, maar raadt wel aan […]

De mysticus Henri Nouwen zag hoe mensen zich slachtoffer voelen van een systeem waarover ze geen controle hebben. Oorlog, milieuvervuiling, armoede… Hij zag een weg: bidden. Een radicale levenshouding waarin mystiek en revolutie hand in hand gaan en verstilling tot vernieuwing leidt, van jezelf en de wereld. 

Alleen de verstilde geest kan ontvankelijk worden voor de stille, heilige Stem. Een inleiding over ‘verstilling en innerlijke stilte, door de eeuwen heen’.

Ook de woestijnvaders kenden obsessieve gedachten die hen in de stilte besprongen. Uit vele uitspraken blijkt hun geworstel, maar ook hoe ze daarvan verlost werden door te leren luisteren. Het Jezusgebed en uiteindelijk een verlangen naar de godsvervaring hielp hen.

Samen leven als broeders en zusters heeft de kerk altijd gezien als haar roeping, in het bijzonder met de allerarmsten. Dat gaat echter nooit vanzelf, en daarom zal de kerk wel altijd in transitie blijven. Ze is er nooit klaar mee.

We leven in onrustige tijden: woningnood, klimaatverandering, asielcrisis, groeiende ongelijkheid, oorlogen in Oekraïne en Gaza/Israël, en de dreiging van machtspolitiek. Uitdagingen die ons soms te boven gaan, maar waarvoor we toch verantwoordelijkheid dragen. Juist nu hebben we waarden, moed, hoop en vertrouwen nodig. Mensen die ons daarin voorgaan — soms met grote persoonlijke offers. Een van hen is de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer.

De diepe rivier (1994) is een diepzinnige roman over de zoektocht naar betekenis, het omgaan met verlies en de grenzen van religie. Via diverse personages laat de Japanse schrijver Shūsaku Endō (1923–1996) zien dat spiritualiteit vele vormen kent, en dat compassie misschien wel de meest fundamentele menselijke waarde is – voorbij dogma’s en doctrines.

Verzet ken ik uit de jaren ’80 van de grote landelijke demonstraties, toen honderdduizenden Nederlanders de straat op gingen om te protesteren tegen onder meer de kernbewapening. Later leek het verzet wat verstomd, maar vandaag is het terug van weggeweest: bijvoorbeeld in de demonstraties van Extinction Rebellion en de pro-Palestinademonstraties. Verzet komt weer in beeld, maar hoe zit dat met overgave?