In de opinierubriek Korte Metten belichten onze auteurs de actualiteit. Deze week luidt rabbijn Lody van de Kamp de noodklok over de heropleving van antisemitisme in Europa. Terwijl demonstraties tegen het geweld in Gaza velen mobiliseren, ervaart hij dat het maatschappelijk klimaat voor Joodse gemeenschappen opnieuw grimmiger wordt. Van de Kamp roept op tot morele bezinning: niet alleen schuld, maar ook verantwoordelijkheid bepaalt hoe samenlevingen omgaan met oude én nieuwe vormen van haat.

Bij haar afscheid van een catechesegroep kreeg onze dochter een jongerenbijbel. De catecheten hadden er een vel ingeplakt, met een tekst ontleend aan een lied dat echt bij The Passion is gaan horen: ‘denk niet wit, denk niet zwart, denk niet zwart-wit, maar in de kleur van je hart’. Het is het refrein van een lied van Frank Boeijen. Het gaat over snelle oordelen en uitsluiting. Elk jaar opnieuw wordt het gezongen bij de berechting van Jezus door Pilatus.

Het is 38 jaar geleden vandaag. Paus Johannes Paulus II wijdde op 25 maart van dat jaar de wereld toe aan het Onbevlekt Hart van Maria – zoals overigens vier voorgangers én zijn tweede opvolger ook hebben gedaan; pausen zijn immers gek op continuïteit. Op 15 april vond ook de eerste Wereldjongerendag plaats, dat zou uitgroeien tot de grootste tweejaarlijkse jongerenbijeenkomst ter wereld. Maar 1984 was vooral het jaar dat het wereldberoemde LEGO-reclamelied “Van LEGO kun je alles maken.”

Theologie: ooit was het de koningin van de wetenschappen. Theologen bestudeerden het hoogst denkbare: het goddelijke. Maar tegenwoordig houden een stuk minder mensen zich bezig met dit soort thema’s, althans in Nederland. Maakt dat de discipline gedateerd? Niet als het aan Matthijs den Otter ligt. ‘Sterker nog, ik denk dat juist in deze tijden theologie hard nodig is’, betoogt hij in Korte Metten.

Vijf jaar lang was Marieke den Hartog dominee van de protestantse kerk in Boechout. Eerder werkte ze als beleidsmedewerker Kerk & Israël bij de Protestantse Kerk in Nederland. Na een bevlogen loopbaan gaat ze met emeritaat – maar stilzitten is er niet bij. Ze blijft zich inzetten voor thema’s die haar nauw aan het hart liggen: rabbijnse literatuur, ecospiritualiteit en geweldloosheid. Een gesprek met een inspirerende vrouw over wat haar drijft.

In dit artikel reageert Piet Vroegindeweij, die parttime werkzaam is bij Open Doors, op het opiniestuk van Sjoerd Griffioen, geschreven naar aanleiding van de jaarlijks gepubliceerde ranglijst christenvervolgingvan de organisatie. Piet laat zien dat vervolgde christenen in het buitenland christenen in Nederland een spiegel voorhouden. In hun verhalen merkt hij geen zelfbeklag of ontschuldiging – in tegenstelling tot de westerse christenen uit Sjoerds betoog.

Rekken we die adventsperiode niet onnodig uit? Vanwaar dat vier volle weken uitkijken naar Kerst? Advent is voorbereiden; advent is verwachten; advent is een klein kind; en advent is altijd. En daar kunnen we best even de tijd voor gebruiken; de mens is immers een traag wezen.

Kunnen taalmodellen een preek schrijven? Computers hadden lange tijd grote moeite om op een natuurlijke manier om te gaan met taal. Maar met de stormachtige opkomst van taalmodellen is dit verleden tijd en is het een reële vraag geworden of deze modellen een preek kunnen schrijven. Er wordt al volop geëxperimenteerd. Praktische tips en ervaringen om AI te gebruiken in het preekproces worden uitgedacht en gedeeld. In dit artikel wil Fulco Timmers wat graven onder deze praktische experimenten om zo mogelijk grenzen te verkennen. Waar zou AI in het preekproces bruikbaar kunnen zijn en waar (vooral) niet?

“In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Het was in het begin bij God. Alles is erdoor ontstaan, zonder het Woord is niets ontstaan van wat bestaat.”[1] In dit artikel onderzoekt Fulco Timmers het dieperliggende besef dat deze zinnen proberen te verwoorden, namelijk de kracht van woorden. De evangelist stelt, voortbordurend op Genesis 1, dat het Woord, Gods Woord, zelfs de ultieme grond vormt onder alles wat bestaat. Misschien ervaart niet iedereen dat zo, maar dat ook menselijke woorden kracht hebben, wordt door velen wel erkent. AI dreigt deze kracht echter te eroderen, doordat ze wel woorden maar geen betekenis weet te genereren. Timmers legt uit hoe dit precies werkt.