Eén van de basisvaardigheden voor een spreker is het ontwikkelen van een effectief creatief proces. Natuurlijk is het proces van de totstandkoming van een preek een diep geestelijk proces, maar het is ook een creatief proces. God, de grote creator, heeft ons creatieve vermogens gegeven om iets nieuws te creëren. Elke spreker zou dan ook vertrouwd moeten zijn met het eigen creatieve proces. Maar hoe werkt dat dan?

De thema’s ‘mannen en de kerk’ en ‘mannen en theologie’ houden me al een tijdje bezig. Dat begon toen ik het boek ‘Männer und Kirche. Konflikte, Missverständnisse, Annäherungen’ van Reiner Knieling las. In dat boek las ik dat onder kerkverlaters het aantal mannen veel groter is dan vrouwen. Blijkbaar is de kerk er minder goed in om mannen erbij te houden. Daarmee wordt de thematiek van mannen en de kerk een missionair thema.

‘God is terug’ klinkt het steeds vaker in de media. Maar welke God eigenlijk? Niet de God van de liefde, stelt filosoof Sjoerd Griffioen in zijn nieuwste artikel, maar een autoritaire, militante God. Dit godsbeeld wordt door radicaal-rechts omarmd en uitgedragen, niet alleen in Amerika maar ook veel dichterbij huis, en berust op een eenvoudige maar heel gevaarlijke tegenstelling tussen ‘vriend’ en ‘vijand’. Maar wat is er eigenlijk zo gevaarlijk aan deze tegenstelling en waarom dreigt ze het begrip ‘christendom’ volgens Sjoerd uit te hollen?  

Het is denk ik mijn nummer één valkuil: ik ben zó vaak nét te druk. En daar vind ik wat van. In het boek ‘Moby Dick,’ van Herman Melville, is één van de meest dramatische scenes de confrontatie tussen kapitein Achab en zijn schip met de grote, witte walvis, Moby Dick. Het is een clash der titanen, een botsing tussen de machten van goed en kwaad. Het is een strijd op leven en dood tussen het demonische zeemonster in de ziedende zee en de woedende kapitein Achab die wraak op hem wil nemen.

Nooit wordt er zoveel gemopperd als met kerst. In de aanloop met het koude, soms natte weer, maar ook met de jaarlijks oplaaiende zwartepietendiscussie; en rond kerst natuurlijk door onmogelijke verwachtingen bij het kerstdiner en volle meubelboulevards. Maar dan wordt het licht der mensen geboren…

Gisteravond is Soekkot (het Loofhuttenfeest) begonnen. Op dat feest werd Jezus geboren, op Soekkot gaf Hij een heel actuele boodschap, en het boek Openbaring is vol van Soekkot. Met Soekkot vieren we een beetje Kerst, Pasen en Pinksteren ineen.

De eerste zin van een boek is belangrijk. Een goede eerste zin eist de aandacht op en maakt nieuwsgierig naar wat volgt. Sommige eerste zinnen zijn beroemd geworden, zijn zelfs deel gaan uitmaken van ons collectief geheugen. Zo weet u zeker wie deze bekende openingszin schreef: “Ik ben makelaar in koffie en woon op de Lauriergracht no. 37.”

We maken in Nederland een revival van het wonder mee. Rond de heiligverklaring van Titus Brandsma is dat woord ineens terug op de publieke agenda. De een ziet erin het bewijs van zijn of haar geloof, de ander een overblijfsel van kerkelijke procedures die uit de tijd zijn omdat we steeds meer rationeel kunnen verklaren. Beide reacties doen afbreuk aan de eigen logica van het wonder en daarmee ook aan wat wij als heilige boost in ons leven kunnen ervaren.

De muzikale setting van het Zonnelied door Sofia Gubaidulina geeft aan dat lied een aparte dimensie en luisteren naar haar muziek is een fascinerende geestelijke oefening die om geduld vraagt.