Dat de verkiezingsuitslag voor de Tweede Kamer van afgelopen november, voor veel mensen erg hard aankwam, merkt ook theoloog-columnist Alexander Noordijk. Het is makkelijk om op zulke momenten in harde taal te verzanden; om zelf uit te gaan sluiten, wanneer je je uitgesloten voelt. Hoe kunnen we hiermee omgaan?

Het is bijna lente. Hoewel de temperatuur op het moment van schrijven niet ver boven nul uitkomt, schijnt de zon al uitbundig en is er overal uit de grond een schitterende kleurenpracht van bloemen opgekomen. De dagen worden langer, de natuur loopt uit – nu nog voorzichtig, straks in uitbundig groen. In deze column bespreek ik twee middeleeuwse gezangen die de hernieuwde natuur op aanstekelijke wijze in verband brengen met de opstanding van Christus of met spirituele groei. Beide zijn geschreven in de twaalfde eeuw, het ene door Adam van St. Victor (circa 1112-circa 1192); het andere door Hildegard van Bingen (1098-1179).

Nietzsche staat niet bepaald bekend als een filosoof van de liefde. Toch kan juist deze scherpkijker en existentieel betrokken criticus van de moderne cultuur ons tonen wat liefde is. Zijn levensfilosofie kan ons helpen oefenen om ons lot lief te hebben (amor fati) en de aarde trouw te blijven – op weg naar een nieuwe, duurzame toekomst die we alleen al experimenterend zelf kunnen ontdekken, met onszelf als kennisinstrument en de eigen levensstijl als inzet.

Ik kijk in het fotoboekje nog wel eens terug naar de beelden die van de gebeurtenis gemaakt zijn. Op 27 maart 2020 vond een plechtigheid plaats waar vrijwel niemand bij was. Paus Franciscus stond vrijwel alleen op het verder lege Sint-Pietersplein in Rome.

In mijn eerste blog over Bonaventura verwonderde ik mij over de eenheid van het leven bij deze contemplatieve Franciscaan. Bij ons is het leven in duizend postmoderne scherven uiteengevallen; bij hem stemt alles samen in een serene ultieme gerichtheid op God. Een gebied waar dit theocentrisch perspectief uiterst relevant is, is de huidige kloof tussen geloof en wetenschap.

Theologen zien in alles theologie. Anton ten Klooster is geen uitzondering. Sinds enkele jaren heeft hij een voorliefde voor ballet, en, zo blijkt, in het woordeloze ballet zit een hoop theologie.

Eens, nog niet zo heel lang geleden, leefde er een groep bezielde christenen in een grote stad. De gemeente had net een paar moeilijke verhuizingen achter de rug. De financiële situatie verslechterde met het jaar. Af en toe gingen er gemeenteleden dood, maar nog minder kwamen er nieuwe bij. En de geestdrift van het verre begin was ver te zoeken. De gemeente zat met het handen in het haar: wat te doen? Hoe kan een kerk bestaan in een moderne wereldstad als de onze?

‘Tijdens mijn studie theologie heb ik nooit iets gehad over ouderen of vergrijzing,’ stelt een cursiste bij de nascholing over dementie, die ik geef. Zij vervolgt: “… laat staan over dementie! Terwijl het steeds meer voorkomt in mijn gemeente.” De kerk vergrijst, stelt Hans de Waal terecht vast. Hij pleit voor meer nuance in dat beeld. Ik zou het radicaler willen zeggen: een vergrijsde kerk is een wijze kerk. De kerk is zelfs geroepen om grijs te zijn!

Het kwam voor mij als een schok om te lezen dat de 94-jarige, Tsjechische auteur Milan Kundera op 11 juli is overleden. Naast dat zijn romans een genot zijn om te lezen, zijn zijn inzichten regelmatig een grote inspiratiebron voor me geweest. Meer dan eens heb ik citaten meegenomen in mijn preken en schrijven, dus ik deel graag een aantal pareltjes ter ere van deze fantastische auteur.