Júlia Herku uit Zeist is de nieuwe Jonge Theoloog der Nederlanden. Dat is tijdens de Nacht van de Theologie in de Pieterskerk in Utrecht bekendgemaakt. Júlia is vierdejaarsstudent theologie aan […]
De taal waarin een christenmens over de kerk spreekt, is ook meteen belijdenistaal. Reflecties in de lijn van ‘de kerk als’ of ‘de kerk is’ laten zien hoe iemand over de kerk nadenkt en hoe iemand de kerk tot uitdrukking probeert te brengen. Daarbij is het eerste wat mij opvalt in het drieluik, dat Hans Burger van twee ‘de kerk als’-openingen tot een ‘de kerk is’-stelling komt.
Het was een grote schok in de theologische wereld toen het seksueel misbruik van John Howard Yoder bekend werd. Yoder was een toonaangevende ethicus. Zijn boek The Politics of Jesus werd door Christianity Today gezien als een van de 5 meest invloedrijke theologische publicaties van de 20e eeuw. In dat boek stelde Yoder dat Jezus geweldloos was en dat een christen te allen tijde pacifist hoort te zijn.
Christelijke gemeenschap is onderdeel van het goede nieuws van Jezus Christus. Daarover ging het eerste van dit theologisch drieluik. Als dat zo is, is christelijke gemeenschap ook een belichaming van dat goede nieuws. Vergeving, verzoening, nieuw menszijn en nieuwe gemeenschap, liefde en eenheid beginnen tastbaar gestalte te krijgen in de gemeenschap van Jezus Christus.
De kerk als gemeenschap van Jezus Christus is integraal onderdeel van het goede nieuws, stelde ik in het eerste deel van dit theologisch drieluik. Daarnaast is de helende gemeenschap van christenen belichaming van het goede nieuws, dat was aan de orde in deel twee. Daar voeg ik in deze derde aflevering aan toe, dat de kerk bemiddelaar van het goede nieuws is. Je zou misschien kunnen zeggen dat de kerk als belichaming en bemiddelaar van het goede nieuws dus zelf een sacrament is van het heil in Christus.
Kerk betekent als je het mij vraagt: de gemeenschap van Jezus Christus. Het goede nieuws is dat God gemeenschap herstelt: onze gemeenschap met God en met elkaar. De gemeenschap van de kerk is dus een integraal onderdeel van het goede nieuws van Jezus. In dit theologisch drieluik over ecclesiologie neem ik dit als vertrekpunt; in delen twee en drie heb ik het over de kerk als belichaming en bemiddelaar van het goede nieuws.
‘Kerken zouden veel vaker hun deur moeten openzetten.’ Je hoort het regelmatig iemand zeggen. En terecht natuurlijk. Want zo’n open-deur-beleid kan veel opleveren. De ervaringen van Christina Pumplun in de Westerkerk in Amsterdam zijn er een mooie illustratie bij. Nu is de ‘Wester’ natuurlijk niet zomaar een kerk: met haar rijke geschiedenis, dynamische locatie, majestueuze toren en indrukwekkende binnenruimte. Toch ben ik ervan overtuigd dat ook andere kerken er wél bij zouden varen wanneer zij wat vaker de deuren zouden opzetten. Uiteraard elk om een eigen unieke manier.
Deze week liep ik de redacteur tegen het lijf. ‘Alsof ik een kerstpreek moet leveren,’ zei ik. Maar nee, het was toch echt de bedoeling dat het een column werd, en liefst een beetje schurend en zo. Eigenlijk wilde ik het over suïcidaliteit in de kerk hebben. Dat thema raakt meer mensen dan je misschien zou denken – ook met Kerst. Ook al kan het behoorlijk in contrast staan met ons beeld van Kerst, zoals bij Bachs ‘Weihnachtsoratorium’.
Al ruim tien jaar schrijft Wicher Schuurman alternatieve kerstverhalen. De redactie van Theologie.nl had het voorrecht om te mogen grasduinen door zijn persoonlijke kerstverhalenarchief én om er een met jullie te delen. Laat je meevoeren in de wereld van de arme houthakker die, ondanks zijn weerzin tegen gezapige kerstpraat, toch in een bijzonder liefdevolle situatie belandt.
