De gevierde Amerikaanse schrijfster Marilynne Robinson is een fervent pleitbezorger van de ziel. In zowel haar essaybundels als haar romans is de menselijke ziel belangrijk. Haar fans konden afgelopen najaar hun hart weer ophalen. Er verscheen namelijk een nieuwe roman in de Gilead-serie: Jack. In deze recente pennenvrucht spreken de karakters zelfs nog meer dan in haar eerdere romans over de ziel.

In dit drieluik staat ecotheologie centraal: een thema dat steeds meer prominent is, en al een aantal jaren mijn hart heeft. Gezien de huidige leefomstandigheden is het hard nodig om hierover te schrijven. Er is inmiddels veel gezegd en geschreven over het klimaat en de Copernicaanse omwenteling die nodig is. Waar staat de ecotheologie in dit alles?

In zijn column ‘Lijden en ongeluk’ vestigde Erik Borgman destijds de aandacht op een 26-jarige Afghaanse vrouw die verbleef in het kamp voor asielzoekers op het Griekse eiland Lesbos. Ze had zichzelf in brand gestoken. Hiermee gaf ze een boodschap af van haar uitzichtloze ongeluk. Borgman reflecteerde vervolgens op de begrippen ongeluk (‘malheur’) en lijden (‘la souffrance’) aan de hand van het werk van de Frans-Joodse mystica Simone Weil en bracht deze in verband met het lijden en sterven van Jezus Christus. De prangende vraag die Borgman stelde is: ‘Horen wij die boodschap?’

Gertjan Schutte, auteur van Kunst D.V., schrijft een artikel over kunst en (neo)calvinisme.

‘Wat is de impact van kunstmatige intelligentie die steeds beter, teksten, afbeeldingen en video’s kan maken? Hoe wordt de creativiteit van de mens geraakt door de generativiteit van AI? Of moeten we eigenlijk al spreken van ‘de creativiteit van AI?’ In dit artikel vliegt Jack Esselink de creativiteit van AI aan vanuit filosofie en theologie.’

‘Kunstmatige intelligentie op zijn best, is een beschrijving van de hemel,’ zegt Elon Musk tijdens een conferentie over dit onderwerp in september 2023.[1] Niemand hoeft meer te werken, iedereen heeft meer dan genoeg geld om rond te komen en elke ziekte kan worden genezen. Dit is slechts een van de vele voorbeelden waarin de afgelopen tijd technologie – en dan met name ‘kunstmatige intelligentie’ (meestal afgekort tot ‘AI’, van het Engelse Artificial Intelligence) – omkleed is met religieuze taal en metaforen.

We hebben de neiging om te tellen in de kerk. Tellen is fijn: je hebt een objectief resultaat en je kunt vergelijken. Scoor ik meer dan een ander? Was het vroeger beter of slechter? Beleidsmakers zijn vaak dol op tellen. Kwantitatieve gegevens maken evalueren ogenschijnlijk eenvoudig en het is ook makkelijk om inkomsten en uitgaven verantwoord op elkaar af te stellen. Heel begrijpelijk dus, maar het gaat mis als kwaliteit op de tweede plaats wordt gezet en zelfs uit het zicht raakt.

De ziel is bij Robinson de onverwoestbare bodem die ons voor mensen en God waardevol maakt. Elke week publiceert Theologie.nl een actuele theologische blog, geschreven door richtinggevende theologen. Deze week: […]

Ouderlingenblad wordt allang niet meer alleen door ouderlingen gelezen. Vandaar ook de ondertitel en de accolades: ‘Ouderlingen{blad} voor pastoraat en gemeenteopbouw.’ Hoe raakt de verschuiving van de doelgroep van dit tijdschrift – van ‘ouderling’ naar ‘iedereen in de kerk die een taak heeft’ – aan de visie op het ambt? Ik doe een poging.