We leven in een tijd van felle kleuren. Rood overheerst. In Gaza, maar ook in de manier waarop wij in Europa met elkaar omgaan – joden, moslims, christenen, activisten, opiniemakers. We trekken rode lijnen om aan te geven: tot hier en niet verder. Maar wat als die lijnen niet eenduidig zijn? Wat als ze ook door óns heen lopen? Een column van Antwerps stadspredikant Petra Schipper.

Mensen zijn kleurrijk en verschillend, en dat kom je met name in het ziekenhuis tegen. Iedereen komt er: van jong tot heel oud, van volkse mensen tot hotemetoten, mensen van verschillende afkomst, cultuur en religie. Vaak vertellen ze over hun leven. En wat blijkt? Treinmachinisten, landbouwers en caissières leiden vaak minstens even interessante levens als je op het eerste gezicht zou denken.

Na een lezing over Laudato si’ stak een man zijn hand op. Halverwege de dertig, schatte ik. “Als je het over ecologie hebt, moeten we het ook weer eens over vasten hebben.” Hij zei het zonder ironie. De veertigdagentijd was voor hem geen folkloristische traditie, maar een oefening in matiging. Veertig dagen nee zeggen tegen tussendoortjes, webshops, social media en andere verleidingen van de consumptiemaatschappij. “Vasten leert je wat echt belangrijk is,” vond hij. “En die oefening hebben we in onze samenleving hard nodig.” Hij is niet de enige. Het afgelopen jaar gaf ik diverse lezingen, en opvallend vaak viel na afloop het woord ‘vasten’. Alsof mensen intuïtief aanvoelen dat de ecologische crisis niet alleen vraagt om nieuwe technologie, maar ook om begrenzing van onze verlangens.

In de columnreeks Korte Metten bespiegelen onze schrijvers voor u de actualiteit. Wat valt hen op? Wat willen ze ontzenuwen, waar maken ze korte metten mee? Deze week geeft stadspredikant Petra Schipper ons een inkijkje in de veelkleurige én verlossende praktijk van het vasten in Antwerpen.

De mens is een vurig wezen. In de Bijbel kan die vurigheid leiden tot passie en liefde, maar ook tot jaloezie en fanatisme. Hoe herkennen wij vandaag de zachte gloed van Gods liefde te midden van al dat vuur?

“Ik krijg maar geen briefje uit de hemel, dus ik zal maar gaan.” Zo kwam ik 40 jaar geleden als 18-jarige tot de stap om theologie te gaan studeren. Als kleindochter van Nederlandse zendelingen in het toenmalige Nederlands-Indië leefde ik sterk met het idee van roeping. Maar hoe werkt dat eigenlijk? Ik had wel ideeën, maar roeping volgen begint met een eerste stap. Zonder briefje, maar vanuit een onmiskenbare drang. Rechtstreeks het onbekende in.

“Je bent wereldvreemd”, zei hij tegen mij en ik had geen idee wat dat betekende. Logisch, want ik was wereldvreemd. Vijftien jaar oud was ik toen. We kenden elkaar van de christelijke koffiebar. Ik een gereformeerd meisje, hij van de ‘vergadering van gelovigen’. Het verbaasde me wel, dat hij mij wereldvreemd noemde. Hun leer was heel specifiek, hij wist alles van de bedelingen, de opname en wederkomst van Jezus; ik had daar nog nooit over nagedacht. Mijn moeder zat volop in de vredesbeweging. Zijn ouders gingen naar christelijke kooroptredens in De Doelen. Anderzijds luisterden wij alleen naar klassieke muziek en wijdde hij mij in, in genres met elektrische gitaren. Wat betekent dat dan, wereldvreemd?

“Wie ben ik als ik niet werk?” Die prangende vraag stond centraal tijdens een gespreksavond in Antwerpen, georganiseerd volgens het Estuary-protocol. Een zorgvuldig vormgegeven gespreksvorm waarin mensen in een kring zitten, thema’s pitchen, en dan één vraag kiezen om samen uit te diepen. Estuary draait niet om debat of profilering, maar om je al luisterend en sprekend te verdiepen in elkaars leefwerelden.

Een van de mooiste kanten aan het vak van predikant is dat je nooit kan bepalen met wie je in contact zal komen. Dat klinkt misschien wat vreemd. Maar het is een voorrecht om met mensen te kunnen omgaan die je niet zelf hebt uitgekozen, omdat ze precies dezelfde interesses hebben of omdat ze het roerend met je eens zijn. Of omdat je een gemeenschappelijk verleden met elkaar deelt. Dat alles geeft een gevoel van vertrouwelijkheid, maar een nieuwe ontmoeting met een onbekende, iemand die in een heel andere wereld leeft, blijkt vaak veel boeiender te zijn.