De Belgische filosoof Louis Dupré inspireerde hoogleraar filosofie en ethiek Willem Lemmens tot het nadenken over wat er gebeurt bij een bezoek aan heilige plaatsen. Dupré had een godservaring in een bedevaartsoord, hoewel de plek zelf weinig aantrekkelijk was. Voor hem werd dit een heilige plaats. Een plek wordt heilig door een bijzondere gebeurtenis en door wat bezoekers, pelgrims en reizigers er vervolgens beleven.

Games zitten vol met religieuze referenties: christelijke, joodse, islamitische en nog meer. Je kunt met wierook zwaaiende, Gregoriaans zingende monniken tegenkomen, bijbelse personages. Games bieden nieuwe perspectieven op oude religieuze verhalen. Science fiction opent bovendien een ruimte waarin geëxperimenteerd kan worden met nieuwe wetmatigheden en met een universum zonder religiestress.

Voor alle duidelijkheid een opmerking vooraf. Dit artikel gaat niet over de religieuze betekenis van het Heilige Land of Jeruzalem in het jodendom, het christendom of de islam. Het gaat juist niet over Jeruzalem of de enige tempel die er ooit was en mocht zijn en er nu niet meer is. Het gaat over al die heiligdommen die er eigenlijk naast de Tempel van Jeruzalem niet mochten zijn, maar er wel waren omdat de religieuze natuur van haar inwoners altijd sterker bleek dan de leer. In het Oude Testament speelt de ‘hoogte’ een ambivalente rol.

Wat is een offer nou eigenlijk? In ons eigentijds taalgebruik is het woord offer bepaald niet eenduidig en historisch is er ook geen sprake van een enkel offer, maar van vele offers. Door overdrachtelijk gebruik is het woord offer een metafoor geworden met een veel bredere betekenis dan de oorspronkelijke.

Toen ik De avond is ongemak las van Marieke Lucas Rijneveld had ik dezelfde gemengde ervaring als bij het lezen van Knielen op een bed violen van Jan Siebelink. Ik had bewondering over het literaire meesterschap en evengoed verwondering over het christelijk geloof dat in die boeken naar voren komt. Dat is zo anders dan het geloof dat ik als kind heb meegekregen en ook zo anders dan mijn geloof nu beïnvloed door jaren theologie.

Gerard Kessels heeft Das Stunden-Buch van de dichter Rainer Maria Rilke omgezet in goed Nederlands rijm. Rilke is in gesprek met God, op zoek naar zijn bestemming en naar God zelf. Het boek is daardoor een gebedsreis geworden. Een recensie: ‘Een formidabele prestatie.’

Op 14 april 1912 zonk de Titanic. Honderd jaar later werd dit herdacht door een bijzonder ritueel. Ritueelspecialist Marian Geurtsen bespreekt aan de hand van onder meer dit voorbeeld hoe rituelen kunnen functioneren.

De ‘Prinsjesdag van de Duurzaamheid’ staat voor de deur, oftewel: duurzame dinsdag. Op deze dag ontvangt het kabinet het duurzame koffertje met initiatieven, inclusief troonrede en een feestje. Een mooie gelegenheid om eens te praten over hoe we stem kunnen geven aan delen van de schepping die letterlijk geen stem hebben: de niet-menselijke natuur.

De veelzeggende titel ‘Mantel van angst’ suggereert dat er in de praktijk iets misgaat. Die suggestie zit niet in de eerste plaats in het woord ‘angst’. De titel en de vormgeving daarvan op de voorkant van het boek roepen namelijk direct associaties op met het spreekwoord ‘iets met de mantel der liefde bedekken’. Inge betoogt niet dat het beter is om een mantel der liefde te gebruiken in plaats van een mantel van angst om zaken mee te bedekken. Het bedekken is juist het grote probleem. Dat daarvoor ook nog eens angst gebruikt wordt, maakt het kwalijker, maar ook als de mantel der liefde gebruikt wordt, is dat geen oplossing voor het probleem.