Afgelopen zaterdag, op Keti Koti, is het nationale Herdenkingsjaar Slavernij begonnen; een jaar waarin in het hele koninkrijk wordt stilgestaan bij een onderbelicht onderdeel van de geschiedenis van Nederland. Voor kerk en theologie in Nederland geldt evengoed dat slavernij als thema al lange tijd een marginale, hoogstens sluimerende aanwezigheid heeft. En dat terwijl kerkverbanden minstens hebben geprofiteerd van slavernij, en theologie actief is ingezet om slavernij te rechtvaardigen. Op deze pagina vind je een selectie van materiaal op Theologie.nl over slavernij, kerk en theologie, ter verdieping, en hopelijk vooral als bron voor gesprek en uitwisseling.

Kerk en theologie hebben beide veel verschillende aspecten en onderdelen – de een breed bekend, de ander juist niche. Denk bijvoorbeeld aan prediking (homiletiek), kerk-zijn (ecclesiologie) of pastoraat, waar veel van ons wel íéts over zullen weten; maar ook aan radicale theologie, provocatief pastoraat en christelijke meditatie, waar je misschien wel nog nooit van gehoord hebt. In ‘Theologisch drieluik’ nodigen we predikanten, pastors, theologen en andere experts uit om zo’n stukje van kerk en theologie voor jou in te leiden.

De laatste jaren schrijf ik steeds meer. Ik vind schrijven boeiend en plezierig. Je bereikt veel mensen, ook op langere termijn. Het schrijven helpt om mijn gedachten boven water te krijgen, kritisch te onderzoeken op hun coherentie en te ordenen tot een logisch geheel. Ik loop vooral warm voor spiritualiteit en christelijk geloof. Ik kan schrijven over datgene waaruit ik leef. Als ik terugblik op mijn schrijftechniek dan merk ik een aantal constanten op en evengoed een evolutie. Ik deel zeg raag met je.

Films beschouwen op theologische wijze is hot. Afgelopen weekend werd het christelijke filmfestival Reflect georganiseerd in Pathé Ede en iets meer dan een week daarvoor vond de eerste editie plaats van de Theologische Filmclub. Op 26 maart 2025 kwam een gemêleerd gezelschap, jong en oud, protestant en katholiek, samen in de Augustinuszaal van de Theologische Universiteit Utrecht om eerst naar dr. Arnold Huijgen te luisteren met zijn inleiding op de film en vervolgens De man uit Rome (2023) te kijken. Filosoof Nathanael Korfker was erbij en deelt zijn bevindingen.

De derde filmavond van de Theologische Filmclub stond in het teken van A Monster Calls, een fantasyfilm van regisseur Juan Antonio Bayona over een dertienjarige jongen die een boommonster ontmoet net buiten zijn slaapkamerraam. Anna Haase was bij de filmclubavond en vraagt zich af: wat leert deze film mij over God?

Onlangs vond de derde avond van de Theologische Filmclub plaats. Met dit keer op het witte doek: Barbie. Theoloog Tabitha van Krimpen gaf een lezing en herkent in Barbie veel theologische en filosofische thema’s: de schepping, de zondeval, de dood, depressie en de eeuwige jeugd. De film blijkt verrassend diepgaand en aan te zetten tot reflectie over de zin van het leven. Lees hieronder haar analyse van deze roze kaskraker.

Onlangs vond de tweede avond van het nieuwe seizoen van de Theologische Filmclub plaats. Op deze avond leidde Rianne ten Voorde de film Manchester by the Sea in. Deze Amerikaanse film komt uit 2016 en is geregisseerd door Kenneth Lonergan. De film maakte veel los in de zaal. Sommigen hadden de film zelfs al voor de vijfde keer gezien, en toch bleek deze even schokkend. Othniël de Jong gaat in zijn analyse na hoe vanuit een medisch en een theologisch perspectief gereflecteerd kan worden op mentale klachten als depressiviteit.

Voordat ik ‘Calvinism. A Very Short Introduction’ van Jon Balserak las, dacht ik dat onze Nederlandse gereformeerde traditie een bijzonderheid was die nergens elders te vinden was. Hooguit kwam het op enkele plekken voor in de VS, Canada of Zuid-Afrika, daar gebracht door Nederlandse immigranten uit de laatste eeuwen. De vragen van de traditie waarin ik opgroeide leken nergens elders voor te komen.

Wat gebeurt er als wij God ontmoeten? Wat gebeurt er dan aan ons? Geloven begint met aangeraakt worden. Dit maakt het mogelijk dat wij ‘deel krijgen aan’ en van daaruit ‘deelnemen in’. Hiermee bewegen we ons in de theologie van het vroege christendom. Daarin werd gesproken over het participeren in het goddelijke leven, waardoor wij in contact komen met onze oorsprong: het beeld van God dat ons is ingeschapen.