Welke stroming je in het Jodendom van de afgelopen 2000 jaar ook bestudeert, altijd zul je een synagoge aantreffen. Of je nu in Jemen, Nederland, Israël of Oost-Europa staat, de […]

Een van Dirk Monshouwers verdiensten is dat hij ons de ogen geopend heeft voor de mogelijke relaties tussen de evangeliën en de synagogale schrift-leestraditie (de sedariem) van het vroege jodendom. […]

Op verschillende plaatsen in Nederland wordt deze jaren door Turkse en Marokkaanse migranten herdacht dat ze vijftig jaar in Nederland zijn. Ook voor de Syrisch-orthodoxe gemeenschap in Nederland geldt dat haar wortels in de jaren zeventig liggen. Die gelijktijdigheid heeft te maken met het feit dat de eerste Syrisch-orthodoxe migranten als gastarbeiders kwamen, net als Turkse moslims en Armeniërs, vooral voor de textielindustrie in het oosten van Nederland.

De film van Mel Gibson, The passion of the Christ, bevatte veel dat ik maar moeilijk kon rijmen met een christelijk geloof dat zijn joodse oorsprong serieus wil nemen: Maria […]

Antwoord aan Barend Drewes Het is een goede gewoonte om als auteur niet te reageren op andermans besprekingen van eigen werk. De redactie van Interpretatie vroeg mij echter om een […]

Wat zou een verhaal zijn zonder een sterke stijl en een zorgvuldige woordkeuze die – als het even kan – geen nadere verklaring behoeft? Een voorbeeld. In Middlemarch, het beroemde […]

Jakob en de Jabbok De rivier is in het antieke wereldbeeld altijd een grens, die gepasseerd moet worden. En die grensrivier is doorgaans een grens bewaakt door een godheid, die […]

Van Jezus is maar een preek overgeleverd die werkelijk die naam mag hebben. Zijn redevoeringen op de berg en in het veld (Matteüs respectievelijk Lukas) behoren tot een ander genre, een veel vrijere vorm: een betoog doorspekt met halachische opmerkingen. Maar Schriftuitleg in de context van de liturgie, daarbij zien we Jezus maar een keer aan het werk: in de synagoge in Nazaret (Lukas 4:14-30). Wat daar gebeurt, is in vele opzichten bijzonder.

De premisse van dit artikel is dat secularisatie en antiklerikalisme in de Wes-terse wereld zich tot elkaar verhouden als de bewoners van een weerhuisje. Wanneer het vrouwtje naar buiten komt, trekt het mannetje zich terug. Een maatschappij waarin kerk en geloof een dominante positie hebben, biedt een uitstekende voedingsbodem voor het opbloeien van het antiklerikalisme. In een samenleving waar de secularisatie om zich heen grijpt en kerk en geloof aan belang inboeten, verliest het antiklerikalisme zijn functie.