De aarde is geen wachtkamer

In het geloof heeft de hemel altijd de beste reputatie. Het is de plek van eeuwige rust, vreugde en perfectie; een soort vijfsterrenresort voor je ziel. De aarde daarentegen, tja, dat is meer de wachtkamer. Een plek vol vergankelijkheid, een tikje rommelig en vooral niet zo glamoureus. We zijn hier tijdelijk, zo zegt men, en dat aardse gedoe? Dat is bijzaak, de echte show begint pas daarboven.

Maar misschien moeten we eens wat meer naar die wachtkamer kijken want zonder de aarde kunnen we de hemel wel vergeten. Kijk maar naar wat er tijdens de COVID19-lockdown gebeurde. Terwijl veel van ons veilig thuis op de bank zaten, bingewatchend en met uitlopende Zoom vergaderingen, waren er mensen die ervoor zorgden dat de boel bleef draaien.

Dat waren niet de mensen in strak maatpak maar juist degenen die vaak letterlijk met hun voeten in de klei stonden. Schoonmakers, vuilnismannen, verpleegkundigen, boeren en vrachtwagenchauffeurs: allemaal bleven ze werken terwijl de rest van de wereld stilviel. En laten we eerlijk zijn, zonder hen was het een puinhoop geworden.

Stel je voor: wekenlang je vuilnis niet opgehaald, lege schappen in de supermarkt omdat er geen chauffeurs meer waren om de voedselvoorraden aan te vullen, ziekenhuizen zonder schoonmaakpersoneel. Het zou snel duidelijk worden dat het werk dat als ‘laag’ of ‘onaanzienlijk’ werd beschouwd, eigenlijk de ruggengraat was van onze samenleving. Tijdens de lockdown werd ineens zichtbaar wie echt essentieel was. En nee, dat waren niet de invloedrijke CEO’s of degenen met de hoogste salarissen.

Misschien schuilt er iets goddelijks in dat vuile werk

Het zijn de mensen die dicht bij de aarde werken, die zorgen dat wij ons comfortabel kunnen voelen. Het ironische is dat het juist deze beroepen zijn: vuilnismannen, schoonmakers, landarbeiders, die vaak het minste in aanzien staan. Ze doen het vuile werk en dat nemen we voor lief. Totdat ze er niet meer zijn, dan pas merken we hoe afhankelijk we van hen zijn.

Glimp van de hemel

In veel religies is er sprake van rentmeesterschap: de opdracht om voor de aarde te zorgen, om de schepping te behouden. Maar hoe serieus nemen we die taak eigenlijk? We verheerlijken het hemelse en vergeten dat de aarde, ons tijdelijke thuis, juist de plek is waar die zorg zou moeten beginnen. Zonder zorg voor de aarde, geen hemel. Zonder zorg voor degenen die onze samenleving letterlijk draaiende houden, geen toekomst.

Misschien moeten we ons idee van wat ‘hemels’ is, herzien. Misschien schuilt er juist iets goddelijks in dat zogenaamd onbelangrijke werk, in de handen van de schoonmaakster die het ziekenhuis desinfecteert of de boerin die ervoor zorgt dat er voedsel op tafel ligt. De hemel en de aarde zijn namelijk twee kanten van dezelfde medaille. En zonder respect voor de ene kant, verliezen we ook de andere.

De afgelopen jaren hebben laten zien dat we niet kunnen overleven zonder die aardse zorg. De aarde verdient niet alleen onze aandacht, maar ook ons respect. En dat geldt ook voor de mensen die, vaak onzichtbaar, die zorg elke dag op zich nemen. Dus als we ooit hopen op een glimp van die perfecte hemel, moeten we eerst leren de waarde van het aardse te zien – en vooral te waarderen. Want zonder de aarde is er helemaal geen hemel om naartoe te gaan.