Een ontzagwekkend oordeel ten leven
Pathos en oordeel bij de profeten volgens Abraham Joshua Heschel
Wat voor personen waren de bijbelse profeten? Wat is profetie? En wat zeggen de profetische boeken over de God van Israël? Een boeiend antwoord op deze vragen geeft Abraham Joshua Heschel (1909-1972) in zijn indrukwekkende en inspirerende boek The Prophets. Die ‘profetische God’ is een god van pathos. Alleen zo kun je de profeten werkelijk verstaan. Alleen zo gaan zij en gaat hun God werkelijk voor je leven. En zo kun je ook het door hun aangezegde oordeel gaan verstaan. In dit artikel wil ik kort uitleggen wat Heschel bedoelde met dat volgens hem zo belangrijke begrip ‘pathos’. Het is niet eenvoudig om Heschel in een kort artikel als dit goed recht te doen. Ik ga hier bijvoorbeeld niet in op de op zichzelf zeer interessante zaken als context waarin hij tot zijn ideeën kwam, de methode die hij gebruikte en de relatie met zijn overige werk. De vragen hier zijn: Wat kan Heschel ons bijbels-theologisch leren over de profeten? En vooral: welk licht werpt Heschels idee van het pathos van God op het spreken over gericht of oordeel? Ik hoop dat dit artikel nieuwsgierig maakt naar het grote boek van Heschel zelf.
