Egied van Broeckhoven over de mystieke diepte van de vriendschap

Recensie van Dagboek van een vriendschap door Egied van Broeckhoven. Deze jezuïet en priester-arbeider beschrijft hoe de ontdekking van de intimiteit met zijn vriend, in het spanningsveld van hun celibataire roeping, hem opent voor Gods intimiteit.

De jezuïet en priester-arbeider Egied van Broeckhoven overleed in 1967 op 34-jarige leeftijd door een fabrieksongeval. Hij liet dagboekaantekeningen na die na zijn dood werden uitgegeven. Ze maakten grote indruk. Nu is er een jubileum-heruitgave, onder meer vanwege de oprichting van een jezuïetencollege in Brussel dat zijn naam heeft gekregen.

Ik zocht naar de intimiteit van mijn vriend, ik vond Uw intimiteit

Intimiteit

Egied van Broeckhoven voelde zich geroepen tot het apostolaat van de aanwezigheid: het leven van arme mensen delen zodat zij daardoor iets van de liefde van God voor hen ervaren. Een diepe vriendschap met een medebroeder tijdens zijn theologieopleiding tekende de rest van zijn leven. ‘Heer, ik zocht naar de intimiteit van mijn vriend, ik vond Uw intimiteit; ik zocht naar wat het eeuwig jonge is in de liefde van mijn vriend, en ik vond U. (…) Sinds ik U in mijn vriend vond, zoek ik mijn vriend in U en tracht zijn intimiteit te benaderen door Uw intimiteit te benaderen.’

In elkaars ogen zagen we in de ogen van God

Liefdesleven

Voor Egied blijkt vriendschap het sleutelwoord van het leven met God en het leven in de wereld. De ontdekking van de intimiteit met zijn vriend, in het spanningsveld van hun celibataire roeping, opent hem voor Gods intimiteit, het liefdesleven van de Drie-ene God. De zending naar de wereld is niets anders dan het uitbreiden van de vriendschap die hij beleeft met zijn vriend, ‘Dit is een vriendschap die reikt tot in Gods diepste Intimiteit; daarom begint apostolaat onder ons’, zo schrijft hij. ‘In elkaars ogen zagen we in de ogen van God.’ Het meest wezenlijke aan een mens is zijn intimiteit met God: als je die vindt, vind je elkaar én je vindt God, tegelijk. Apostolaat is daarom: een mens naar zijn eigen diepste intimiteit brengen. Dat is de diepte van de vriendschap die Egied beoogt. ‘De vriend is iemand langs waar we infiltreren in het land van de eeuwige liefde van allen voor allen.’

Een ongelovige medearbeider: ‘Voor mij is Egied de Christus’

Mystieke traditie

Die ogen van God kijken hem aan in de zijn islamitische buren, in zijn volkse medearbeiders, in het grauw van de fabrieken met hun harde voormannen. Hij noemt Brussel het ‘brandende braambos’ van God. De mystieke traditie wordt zijn voedingsbron: teksten van Johannes van het Kruis, Ruusbroec, Hadewich en Teillard de Chardin komen in zijn dagboek terug. Het fabriekswerk is gevaarlijk, zijn duim wordt verpletterd, gloeiend ijzer komt op zijn handen, maar hij blijft delen in de machteloosheid van de arbeider die ook geen keuze heeft. Dan schieten er ijzeren platen los en breken zijn nek. ‘Voor mij is Egied de Christus’, zegt Joseph, zijn ongelovige medearbeider.

De mystiek van de vriendschap is een al te lang onderbelicht onderwerp. Dit boekje nodigt uit tot verdere reflectie.

Literatuur

Egied van Broeckhoven, Dagboek van de vriendschap, Halewijn/Adveniat, Leeuwarden, 2023.