Het evangelie volgens Barbie

Een uiterst commerciële film over een modieuze pop kan geen diepzinnige inhoud hebben. Of toch?

Ooit zat ik samen met een medetheoloog in een volle bioscoop naar The life of Brian te kijken. Regelmatig waren wij de enige twee die het uitbulderden van de lach. Iets soortgelijks overkwam mij bij Barbie. Noem het beroepsdeformatie maar ik had het gevoel dat de verwijzingen naar de Bijbel de meeste andere bezoekers ontgingen.

Voor de enkeling die de film nog niet heeft gezien, een korte synopsis. Barbie leeft in Barbieland. Er bestaat weliswaar maar één Barbie, maar wel in meerdere personen: zwart, wit, sportief enzovoorts. In Barbieland is alles perfect. Duizend jaar zijn er als één dag: Barbie wordt nooit ouder. Elke dag schijnt de zon. Het leven bestaat uit strandvermaak en ladies’ nights. Er is geen pijn, er is geen verdriet, er bestaat geen dood. Barbieland is – kortom – een paradijs.

Erotiek en sterfelijkheid

Mattel schiep de poppen mannelijk en vrouwelijk. Maar hier begint het probleem. Want waartoe is Adams tegenhanger Ken op aarde? Vrouwen in mijn omgeving bevestigen dat de Ken uit hun jeugd een tamelijk doelloos bestaan leidde, opgeruimd in een Curver box in hun meisjeskamer. Wie Freud paraat heeft, weet dat dat logisch is: een wereld zonder dood (thanatos) is er onherroepelijk een zonder seks (eros). Kain en Abel werden ook pas buiten het paradijs geboren.

Ken vraagt in de film aan Barbie op een avond of hij met haar mee naar huis mag, waarop Barbie vraagt: wat wil je daar dan doen? Ken moet heel sullig het antwoord schuldig blijven.

Op een dag moet Barbie om een onverklaarbare reden denken aan de dood. Het perfecte plaatje valt kapot en het gevolg is een reeks schier apocalyptische rampen zoals platvoeten en cellulite. Barbie zal het paradijs moeten verlaten om in de ‘reële wereld’ het meisje te ontmoeten dat met haar speelde en zo de gebroken wereld te helen. Voor verlossing is dus incarnatie nodig – komt dat bekend voor?

Een reeks schier apocalyptische rampen zoals platvoeten en cellulite

Ken incarneert, verstopt op de achterbank van Barbies roze limousine, vrolijk mee en doet in de reële wereld een verrassende ontdekking. In de echte wereld blijken de rollen omgedraaid en zijn mannen de baas. Buiten het paradijs is het de man die heerst (Genesis 3:16). Dat bevalt Ken buitengewoon. Hij reist snel terug naar Barbieland om daar het zojuist ontdekte patriarchaat in te voeren.

En de hemel?

Barbie ontmoet ondertussen de tiener die als kind met haar heeft gespeeld en ontdekt dat dit meisje erg ongelukkig wordt van het anorectische schoonheidsideaal van Barbie en het perfectionisme van maat 36 en cup C. Hoe ideaal is het ideaal eigenlijk?

De ook theologisch interessante vraag die de film stelt, is of de mens gelukkig wordt van een ideale wereld. Wat heb je liever: in een wereld leven van plastic perfectie of een echt mens zijn inclusief platvoeten, cellulite én sterfelijkheid? Als de hemel een plek is zonder dood maar daardoor ook zonder erotiek, is dan ons aardse leven niet te verkiezen?

In de allerlaatste seconden van de film ziet de kijker het antwoord van Barbie op die vraag. Ik wil het einde niet verklappen maar dat antwoord is ketters.