Het leven lichter maken

Terwijl kerken aantoonbaar krimpen, wordt er nog steeds van alles georganiseerd. Heeft het nog zin om daar energie in te steken? Hanneke Allewijn reflecteert op de aankondiging van een symposium. Hoe vol is het glas?

Wie positief in het leven staat, hoeft niet lang na te denken of het glas halfleeg of halfvol is. Vol natuurlijk! Met een dergelijke levensinstelling klinkt ‘daar gaan we weer’ als een vrolijke doorstart.

Voor wie het glas (vaak) halfleeg is, wordt de sleur van het leven nog eens onderstreept; alsof het leven voor iemand met een dergelijke instelling al niet moeilijk genoeg is. Daar gaan we weer, help!

Onze stemming bepaalt onze emoties en ons denken, positief of negatief. Voor sommigen is de positieve kijk vanzelfsprekend, voor een ander blijft het een raadsel: hoe doen ze het?

Weer een symposium …

We nemen een proef op de som. Op 27 september 2023 vindt een symposium plaats van Kerken met stip. Deze organisatie zet zich al bijna vijfentwintig jaar in voor ex-gedetineerden. Een christelijke gemeenschap die zich ‘kerk met stip’ noemt, laat daarmee weten dat ex-gedetineerden bij haar welkom zijn.

Wat denken we? Daar gaan we weer? Alweer een symposium, alweer wordt er (hoe Nederlands) voor broodjes en koffie en thee gezorgd in de pauze. Wéér komen de thema’s verbinding en sociale inclusie aan bod. De ruimte tot netwerken zal ongetwijfeld goed worden benut. Er zijn al veel aanmeldingen uit de verschillende werkvelden. Maar wijzigt er iets?

Alsof het leven al niet moeilijk genoeg is

Wie positief kijkt, ontdekt iets anders. De ondertitel klinkt al aantrekkelijk: ‘Het leven lichter maken door het scheppen van een duurzame relationele verbinding in de dagelijkse levenssituatie.’ Maar ook de sprekers laten zien dat het doel van Kerken met stip hun ter harte gaat.

Zowel Mgr. dr. Gerard de Korte, de rooms-katholieke bisschop van ’s-Hertogenbosch, als dr. René de Reuver, scriba van de Protestantse Kerk in Nederland, zullen het belang van de verbinding van de landelijke kerken met dit project aangeven. Prof. dr. Thijs Tromp, hoogleraar diaconiewetenschap van de Protestantse Theologische Universiteit, zal een wetenschappelijke reflectie geven op de mogelijkheden van het My Home-concept.

Het My Home-concept is ontwikkeld om sociale inclusie en verbinding in de praktijk te realiseren. Tineke van Dijk is voorzitter van de Stichting My Home te Borger, een stichting die kwetsbare mensen in hun levenssituatie ondersteunt. Zij zal deze dag laten zien hoe deze stichting concreet werkt op plaatselijk niveau. Het project in Borger staat model voor het landelijke My Home-concept.

En zonder hun inzet?

Weliswaar blijken gemeentes die de kwalificatie ‘kerk met stip’ dragen, toch ex-gedetineerden niet altijd even hartelijk te ontvangen. Daar gaan we weer, inderdaad. Want mensen zijn kuddedieren. En zodra een andersoortig schaap aan komt lopen, zullen toch eerst de nieren moeten worden geproefd om te kijken wat voor vlees we eigenlijk in de kuip hebben. Ook de kerken met stip is niks menselijks vreemd.

Maar als we de spies eens omdraaien… Dan zien we een ander verhaal. Wat als er geen kerken met stip zouden zijn? Wat als er helemaal geen hulp geboden wordt aan ex-gedetineerden? We kunnen het zelfs nog anders zeggen. Al bijna vijfentwintig jaar wordt kerken de kans geboden om mensen te ontmoeten die een andere gang door het leven hebben gemaakt. Wat als niemand zich daarvan bewust was? Hoe zou het er dan uitzien?

Het predicaat herinnert de kerk aan haar christelijke taak en plicht

Het predicaat ‘kerken met stip’ herinnert de kerk aan haar christelijke taak en plicht. ‘Gelukkig zijn de barmhartigen, want zij zullen barmhartigheid ondervinden’ (Matteüs 5:7). De ontmoeting met de (op het eerste gezicht?) vreemde ander (Ander), een mens die een tijd gevangen heeft gezeten en in hechtenis de waarde van geloof en de waarde van kerk heeft ontdekt, zou toch niet veel anders moeten zijn dan een ontmoeting met iemand die altijd vrij is geweest.

‘Wie God liefheeft, moet ook de ander liefhebben’ (1 Johannes 4:21). Waar wordt een dergelijke ontmoeting spannend? Wat betekent dat voor jezelf en voor de ontmoeting met de ander? Inderdaad, daar gaan we weer: reflecteren. Elke dag opnieuw.

‘Niks is wat het lijkt, als je maar goed kijkt’ wordt er weleens gezegd. Goed kijken betekent in dit geval bewust kijken. Bewust van de stemming waarmee je kijkt en welke keuzes we daarin maken. Voor wie naar het symposium gaat: ik wens u een mooie dag!