Spiritualiteit en mystiek

Thomas Merton kende de spanning tussen spreken en zwijgen. In het klooster waar stilzwijgen de regel was, ervoer hij de druk van de non-verbale communicatie. Zijn boeken riepen zoveel respons op dat hij dit als een bedreiging ervoer voor zijn stille leven. Op den duur voelde hij zich echter geroepen om zich uit te spreken over maatschappelijke kwesties. Pas in de stilte van de bossen voelde hij hoe vruchtbaar de paradox is van zwijgen en spreken.

Middeleeuwse vrouwelijke mystici werden tot spreken geroepen door een stem uit de hemel, die hen opriep de goddelijke boodschap kenbaar te maken. Daardoor werd hun vermeende vrouwelijke zwakheid – die hen het zwijgen oplegde – omgebogen tot kracht. Hildegard van Bingen zwijgt niet langer, maar maakt haar visioenen openbaar.

De auteur is een Vlaamse cultuurfilosoof en dichter. Hij bouwt in dit boek verder door op zijn vorige essaybundel De stilte en het onuitsprekelijke. Hierin signaleert hij dat het taboe […]

Mystici en filosofen zeggen hetzelfde als ze God onder woorden proberen te brengen. De mysticus zal in eerste instantie zwijgen. Daarna zoekt hij of zij naar woorden, maar alleen beeldtaal benadert God. Filosofen komen tot dezelfde conclusie: voor het wezenlijke schieten woorden tekort. Ze komen uiteindelijk uit bij een stille taal. Apofatische of negatieve theologie gaat ook hier vanuit: de oneindige God is niet in eindige taal te vatten.

Uitgangspunt van Bidden in de nacht is een avondgebed uit het anglicaanse Book of Common Prayer. Tish Harrison Warren, priester in de Anglicaanse Kerk in Noord-Amerika, vond troost bij de […]

Uit voorbeelden uit het jodendom blijkt dat je soms moet spreken, soms moet zwijgen. En dat je van alles kunt zeggen terwijl je zwijgt, en van alles kunt verzwijgen terwijl je spreekt. Een schilderij van Shoshannah Brombacher illustreert één zo’n joodse anekdote.

In 2019 besloot emeritus predikant Wim Jansen een jaar lang te schrijven over zijn leven met God, niet wetend dat in dat jaar bij hem ongeneeslijke kanker zou worden geconstateerd. […]

Een uitnodiging om stil te zijn, te zwijgen, aan de hand van teksten en vragen. In deze handreiking met werkvragen staat dit motto centraal: laat je mond stil zijn, dan spreekt je hart, laat je hart stil zijn, dan spreekt God.

Zen is inmiddels een bekend begrip. Maar dat was het niet in 1968 toen dit boekje oorspronkelijk uitkwam. Thomas Merton was geïnteresseerd in het boeddhisme van het Oosten. Hij was […]