Systematische theologie

In de nieuwe serie ‘Het christelijke geloof in een therapeutisch Nederland’ onderzoekt Katie Vlaardingenbroek, auteur van Nederland Therapieland, de relatie tussen het christelijke geloof en onze huidige therapiecultuur. Op eerste oogopslag lijken geloof en therapie twee verschillende invloedsferen te zijn. Maar Katie laat zien dat ze veel meer met elkaar gemeen hebben dan we wellicht denken en dat het van groot belang is om de overeenkomsten en verschillen scherp te krijgen. In dit eerste artikel onderzoekt ze de gevolgen van de verandering van therapie in een potentiële staatsreligie, en daarmee in een autoriteit op het gebied van levensvragen. 

Dit jaar verschenen er veel boeken over vrede. Legeraalmoezenier en religiesocioloog Erik Sengers bespreekt drie titels: Kiezen voor vrede van Andrea Riccardi, Geloof in vrede van Joris Vercammen en Vrede. Wat het is en waarom het kan van Rolien Sasse. Welk beeld van vrede ontstaat in deze publicaties? En is het genoeg om de agressie van Rusland te stoppen?

Bestaat er nog zoiets als ‘waarheid’ in onze maatschappij? Of is er sprake van een post truth-tijdperk, zoals vaak wordt verondersteld? Theoloog Matthijs den Otter las De waarheidscrisis van filosoof Martine Prange. Hij worstelde zich door de alarmerende thematiek van het boek en vraagt zich af: hoe kunnen we de waarheid nog herkennen?

Voor Arjan Plaisier (emeritus-predikant en -scriba van de PKN) is in zijn nieuwe boek ‘een tijd om te helen’ het glas duidelijk (meer dan) halfvol. Als voortrekker van het platform ‘Rome-Reformatie’ is hij van mening dat de post-seculiere wereld van de 21st eeuw ons dwingt na te denken over de noodzaak van een verzoenende integratie en uniformisering van de protestantse kerk (PK) met de Rooms-Katholieke kerk (RKK).

De verkiezingen staan voor de deur en Nederlandse christenen worden weer geconfronteerd met een luxeprobleem. In ons land zijn er namelijk drie gevestigde partijen die zich als christelijk afficheren: de SGP, CDA en CU. Het is een diversiteit aan christenpolitiek die je in andere westerse democratieën niet meer ziet. Maar moet een christen ook op een christelijke partij stemmen?

De katholieke theoloog en priester David Tracy overleed in april 2025 op zesentachtigjarige leeftijd. Hij was ruim twintig jaar verbonden aan de University of Chicago Divinity School en staat bekend om zijn vele bijdragen aan de hermeneutiek. In Chicago leerde Rob Plum David Tracy kennen toen hij daar was voor zijn eigen promotieonderzoek. De ontmoeting met Tracy maakte indruk op Plum en gaf aanleiding om zich te verdiepen in zijn werk. Dit essay schreef Plum ter nagedachtenis aan het leven en werk van David Tracy.

Jubileumboeken hebben vaak iets weg van een fotoalbum: waardevol voor insiders, maar voor buitenstaanders soms taai. Het jubileumboek Kerk en Vrede 1923–2023 is een uitzondering. Met meer dan 400 pagina’s geschiedenis, theologie en persoonlijke verhalen leest het als een spannend document over een eeuw actief pacifisme – en daagt het ook vandaag uit tot nadenken over oorlog, geweld en verzoening.

Is de werkelijkheid een voldongen feit? Of wacht ‘het onmogelijke’ om iedere hoek? In dit artikel bespreekt historicus Wouter Hofland ‘twijfel’ in het werk van Gilbert Keith Chesterton, Jacques Ellul en Tomás Halík. Hij vindt een opvallende overeenkomst: de auteurs zien alle drie het christelijke geloof als een revolutionaire daad. Door open te staan voor een transcendente wereld die niet volledig kenbaar is, beoefen je als gelovige de kunst van het durven toestaan van ‘het onmogelijke’. De twijfel die inherent is aan geloof maakt de weg vrij voor verwondering, naastenliefde én verantwoordelijkheid.

Wie het over Rome en Reformatie heeft, wordt geconfronteerd met meer dan vijf eeuwen verdeeldheid. Hoog tijd om die breuk te helen, zo betoogt theoloog Arjan Plaisier. Journalist André Groenendijk ontmoet Plaisier op een sprekende plek de Sint-Joriskerk in Amersfoort. Eens een rooms-katholieke kerk, nu al meer dan vier eeuwen in protestantse handen. Dit gebouw ademt de geschiedenis die de achtergrond vormt van Plaisiers boek Een tijd om te helen.