Systematische theologie

Geen haan die ernaar kraait.’ Dat wordt gezegd bij ongezien onrecht. Maar wat als er geen hanen meer zijn?

Wat betekenen de verkiezingen van 2023 voor de veiligheid van mensen in Nederland? En, vraagt Piet de Jong zich af, heeft de Protestantse Kerk in Nederland daar ook iets over te zeggen?

2024 is het tweede Thomasjaar op rij, en ook 2025 wordt een Thomasjaar. Reden om je af te vragen: ‘what’s the hype?’ Waarom zijn we al eeuwen geboeid door Thomas van Aquino’s theologie? En hoe wordt zijn theologie tegenwoordig ontvangen?

Terwijl de hel in de taal en beelden van de seculiere wereld volop aanwezig is, heerst onder christenen en theologen verlegenheid. Zij spreken liever niet over de hel. Uit onderzoek blijkt dat steeds minder christenen geloven dat de hel bestaat, steeds minder predikanten ernaar verwijzen in hun preken en steeds minder kerkgangers de hel als een belangrijk punt in hun geloof beschouwen. Arnold Huijgen en Rick Benjamins gaan onder leiding van Elsbeth Greven met elkaar in debat over de hel. Kunnen wij nog spreken over de hel en als we nog over de hel kunnen spreken, hoe dan en welke consequenties heeft dat dan voor ons spreken over God?

Dat de verkiezingsuitslag voor de Tweede Kamer van afgelopen november, voor veel mensen erg hard aankwam, merkt ook theoloog-columnist Alexander Noordijk. Het is makkelijk om op zulke momenten in harde taal te verzanden; om zelf uit te gaan sluiten, wanneer je je uitgesloten voelt. Hoe kunnen we hiermee omgaan?

De thesis van Renate Japenga gaat over witheid, het systeem dat racisme veroorzaakt. Ze vertelt waarom theologie ook daarover moet gaan.

‘Kunstmatige intelligentie op zijn best, is een beschrijving van de hemel,’ zegt Elon Musk tijdens een conferentie over dit onderwerp in september 2023.[1] Niemand hoeft meer te werken, iedereen heeft meer dan genoeg geld om rond te komen en elke ziekte kan worden genezen. Dit is slechts een van de vele voorbeelden waarin de afgelopen tijd technologie – en dan met name ‘kunstmatige intelligentie’ (meestal afgekort tot ‘AI’, van het Engelse Artificial Intelligence) – omkleed is met religieuze taal en metaforen.

In de binnensteden duiken de felgekleurde windjacks van politieke partijen op. Bij mooi weer kan er zelfs een landelijk kopstuk met een hoopvolle blik en een hand vol folders op je af stappen, bedelend om de gunst van je stem. Ze zullen je misschien ook nog wel uitleggen waarom die ánder toch zeker niet aan de knoppen van de samenleving moet dragen. Maar waarom willen we eigenlijk zo graag leiders? Een oude Bijbelse parabel werpt een frisse blik op de verkiezingen.

Tijdens de Nacht van de Theologie nam Erik Borgman het woord. In deze lezing spreekt hij over de moed vinden door de moed te durven verliezen.