In andermans schoenen

Folly Hemrica speelde ooit met plezier voor Zwarte Piet. Ze was aanvankelijk verontwaardigd toen ze hoorde dat Zwarte Piet door de zwarte gemeenschap als een racistisch fenomeen wordt ervaren. Tot ze in sinterklaastijd Isabella trof, een zwarte vrouw uit Aruba.

Een flink aantal jaren geleden kwam een van mijn collega-predikanten in Amsterdam op het idee om zijn gemeenteleden te verrassen met een Sinterklaasbezoek. Hij nodigde mij uit voor Zwarte Piet te spelen. Een vrolijk pak hing bij hem in de kast, dus ik hoefde alleen nog maar geschminkt te worden. Het was best een uitdaging om van mij een overtuigende Piet te maken, want ik droeg in die tijd een vrij markante bril.

Met een zwarte pruik op en de zwarte schmink tot diep in mijn witte oren was de klus eindelijk geklaard en konden we op pad. Eerst maar even oefenen bij de oude buren, dachten we, maar die schrokken zo van ons dat ze de deur op een kiertje openden en ons vriendelijk verzochten weg te gaan. ‘Je hoort tegenwoordig zoveel rare verhalen’, hoorden we hen tegen elkaar zeggen. De proef leek ons niettemin geslaagd, want in ieder geval waren we onherkenbaar. Het werd een hilarische avond en ik herinner me niets anders dan de lol van het verkleden en het uitdelen van pakjes aan mensen die ons totaal niet verwacht hadden!

Een racistisch fenomeen

Ik weet nog dat ik zuchtte toen een Surinaamse mevrouw voor het eerst op tv Zwarte Piet een racistisch fenomeen noemde en een karikatuur van mensen met een zwarte huidskleur. Ik vond het erg vergezocht en dacht terug aan die gedenkwaardige avond met mijn collega en alle vrolijkheid die we hadden gehad. Wij waren toch geen racisten?

Isabella

Een paar jaar geleden gaf ik tekenles aan een groep dakloze mannen en vrouwen in Den Haag en daar trof ik Isabella, een zwarte vrouw uit Aruba.

Toen het 5 december werd, kwam ze tot mijn verbazing voor het eerst niet naar de tekenles. De week erop zei ik dat ik haar gemist had en ze vertelde me toen openhartig dat ze niet graag over straat ging in sinterklaastijd omdat ze dan regelmatig werd nageroepen en uitgescholden. Kinderen liepen achter haar aan en riepen: ‘Kijk, Zwarte Piet!’ of ‘Jij bent veel te dik voor de schoorsteen, Piet!’

Ineens kon ik met haar ogen naar mijn sinterklaasfeest kijken en met een schok realiseerde ik me dat je kennelijk eerst in andermans schoenen moet gaan staan om te voelen wat er fout kan gaan. Sindsdien ben ik ‘om’. Laten we met elkaar feest vieren in alle kleuren van de regenboog, zodat iedereen mee kan doen en niemand zich vernederd voelt. Dank je wel Isabella, dat je mijn horizon groter hebt gemaakt!