‘Inclusief’ leiderschap in een homofobe context
Tijdens de negentiende Gay Pride Parade in Sao Paulo (oktober 2015) beeldde de transseksuele actrice Viviany Beleboni haar eigen kruisiging uit. Daarmee stelde ze het geweld en de stigmatisering waar LGBT1-mensen in Brazilië onder gebukt gaan op choquerende wijze aan de kaak.
De ‘met de wapenstok’-manier2 waarop traditionele kerken met homoseksualiteit en transseksualiteit omgaan, leidde sinds de jaren negentig van de vorige eeuw tot de opkomst van zogenaamde ‘inclusieve kerken’, die afscheid nemen van de gedachte dat LGBT-mensen Gods liefde niet waard zouden zijn. De Metropolitan Community Church (MCC), bijvoorbeeld, ziet zichzelf als ‘living a message of Jesus in order to include, not exclude’ en verstaat Jezus Christus ‘as the deliverer and savior of the exclude’.
De publieke rol van de leiders van deze inclusieve religieuze gemeenschappen is van groot belang om respect voor de mensenrechten van LGBT-mensen te herstellen en menselijke waardigheid te geven. De Braziliaanse antropologe Fatima Weiss de Jesus heeft met haar interviews laten zien dat leden van de MCC vaak sterk politiek actief zijn. Dit LGBT-leiderschap binnen en buiten de muren van de kerk kan ertoe bijdragen dat de kerken opnieuw gaan nadenken over de betekenis van homo- en transseksualiteit. Dat kan een belangrijke stap zijn in het tegengaan van met name religieus gemotiveerd homofobie.
In deze compliceerde situatie, die paradoxaal genoeg zowel verontrustend als ook hoopgevend is, moet naar mijn mening ‘Christus de bevrijder’ een veroverende en onderdrukkende vorm van christendom overwinnen. Alleen zo kan de waardigheid van iedereen bevestigd worden en het recht van iedereen om een geloof te belijden.
Noten
1 Mensen die lesbisch, homoseksueel (gay), biseksueel of transgender zijn.
2 De uitdrukking ‘striking down the baton’ – ‘met de wapenstok neerslaan’ wordt o.a. gebruikt door Silas Malafaia, leider van de grootste pentecostale kerk in Brazilië en prominent vertegenwoordiger van (World) Assemblies of God (Fellowship), het grootste verband van pinkstergemeenten wereldwijd.
– Tainah Biela Dias heeft een MA in de religiewetenschappen van de Methodist University in Sao Paulo en een BA in de sociale wetenschappen van de Pontifical Catholic University of Campinas. Van september tot en met november 2016 nam ze deel aan het programma Bridging Gaps aan de Protestantse Theologische Universiteit en de Vrije Universiteit.
