Korte Metten: ‘Sluit de Tenach, doe de Bijbel dicht’

Wat zegt de Bijbel over de Staat Israël? Volgens emeritus-hoogleraar Johannes van Oort niets. Dat klopt, stelt Rabbijn Lody van de Kamp — sterker nog: zelfs het Oude Testament voorziet niet in een moderne Joodse staat. Tijd om het theologisch wensdenken los te laten en met beide benen op de grond te zoeken naar recht en vrede in het heden.

‘Een verbijsterde theoloog ontdekt dat het Nieuwe Testament geen enkele belofte doet voor een Staat Israël.’ Zo geeft onder andere het Nederlands Dagblad de mening weer van emeritus-hoogleraar Johannes van Oort. De afgelopen periode heeft hij ‘het hele Nieuwe Testament, nog wel in het Grieks, doorgenomen om tot dit oordeel te komen.’

Waarom Israël geen plaats in de Bijbel heeft

Mijn eerste reactie was: ‘Dat is ook logisch. De Nederlandse Afsluitdijk of de Eiffeltoren in Parijs worden in datzelfde Nieuwe Testament ook niet aangekondigd.’

Maar ik besef meteen dat deze eerbiedwaardige christelijke bijbelvorser een betere en meer respectvolle reactie verdient.

De Staat Israël heeft inderdaad geen plaats in het Nieuwe Testament. Maar sterker nog: ook niet in het Oude Testament. En dat zeg ik als Jood – zo u wilt, rabbijn – die dan weer geen enkele binding heeft met dat Nieuwe Testament, maar wel met zowel het Oude Testament als met de huidige Staat Israël.

De staat Israël heeft geen plaats in het Nieuwe Testament, en ook niet in het oude. Dat zeg ik als Jood – en zo u wilt, rabbijn

De heer Van Oort bevindt zich met zijn stelling in goed gezelschap van de 19e- en 20e-eeuwse zionisten die de grondleggers waren van de huidige Staat Israël. Theodor Herzl, Chaim Weizmann, David Ben-Gurion, Golda Meïr en al die anderen die aan de basis stonden van wat in de tweede helft van de 20e eeuw als Staat Israël zou worden uitgeroepen, waren wars van enige religieuze identiteit voor het vernieuwde thuisland voor Joden. Het moest een soort parlementaire democratie worden, waarin hier en daar een plekje werd ingeruimd voor een hoger Hemels Gezag – en dat alleen maar om de daar al eeuwen wonende religieuze bewoners niet voor het hoofd te stoten bij het vormen van een nieuwe, seculiere Joodse staat.

Zionisme en de torpedering van vredesinitiatieven

Pas toen de oprichtingsplannen van de staat wat vastere vormen gingen aannemen, ontstond er ook een religieus-zionistische beweging die mee ging doen. Maar dat was weer tegen het zere been van de Joods-religieuze leiders in Oost- en West-Europa, die op Bijbelse gronden helemaal niets wilden weten van een op te richten Joodse staat. De zionistische plannen werden gezien als een Bijbels niet-legitiem voorschot op de komst van de Messias.

Waar dit religieus zionisme toe heeft geleid, zien we in ieder geval terug in het feit dat zich binnen die gemeenschap een verdere ontsporing heeft kunnen voltrekken. En dan doel ik op het ontstaan van een fanatiek religieus-zionistisch en nationalistisch gedachtegoed, dat inmiddels ook deel is gaan uitmaken van het bestuurlijk gezag in de staat. Een ontwikkeling die iedere vorm van vredesinitiatief – van welke kant dan ook – torpedeert. Met alle drama’s ten voeten uit, voor iedereen die onderdeel is van het gebeuren daar.

Niets meer dan een Joodse staat

Het zijn deze feiten die Christenen en Joden zouden moeten dwingen om afstand te nemen van het zoeken naar oplossingen voor Israëli’s, Palestijnen, Joden, Moslims en Christenen binnen de sfeer van theologisch denken. Niks geen messiaans gedachtegoed of een door ons mensen uitgedacht G’dsplan voor de Staat Israël met de Bijbel in de hand.

We hebben ‘slechts’ te maken met een Staat Israël die in 1948 – vanuit een voor de Joden zeer duistere Europese geschiedenis – werd opgericht door de toenmalige Volkerenbond.
Een staat waarvan de inmiddels tien miljoen inwoners er rond de acht miljoen Joods zijn. Dat getal maakt het tot een Joodse staat. Maar dat is het dan ook.

Vrede en voorspoed voor alle volkeren

Sluit de Tenach, doe de Bijbel dicht wanneer we op zoek gaan naar oplossingen voor het geweldige vraagstuk van dit moment. Alleen dan, met G’ds hulp, kunnen wij op zoek gaan naar vrede en voorspoed voor Joden, Arabieren, Palestijnen, Christenen, Druzen, Armeniërs en iedere andere inwoner van deze mooie streek op aarde.

Laat Messiaans heilsplan maar over aan Diegene die weet hoe het allemaal werkt

En hoe zit het dan met een ‘G’dsplan’? Met de voorspellende woorden van de Bijbelse profeten? Met een komst of wederkomst van de Messias?

Dat laten wij allemaal over aan Diegene die weet hoe het allemaal werkt. Dat is de Eeuwige in de hemel. Dat is geen onderdeel geweest van hoe de huidige Staat Israël zichzelf altijd gezien heeft – en dat is nog steeds zo.

Over de auteur