Over woorden en daden

Jezus vertelde verhalen, sprak menigten toe, en ging met mensen in gesprek. Maar daar bleef het niet bij. Hij bracht het goede nieuws ook in de praktijk, door ons voor te doen hoe het kan.

‘Geen woorden maar daden.’ Dat is het motto van Rotterdam. Tegelijkertijd is dit motto een soort beschuldiging, gericht aan de grote rivaal van Rotterdam: Amsterdam. Alsof men in de hoofdstad alleen maar mooie praatjes heeft, zonder er ooit iets mee te doen. Amsterdammers zijn het daar natuurlijk niet mee eens.

Ook Jezus kon mooi praten. Hij staat nog steeds bekend om zijn indrukwekkende toespraken. Zijn beroemdste toespraak is de Bergrede. Veel zinnen uit de Bergrede zijn spreekwoorden geworden, zoals ‘iemand de andere wang toekeren’ en ‘geen zorgen voor de dag van morgen’. Veel mensen raken daar nog altijd door geïnspireerd.

Hij deed het voor

Jezus wist ook van aanpakken. Hij genas zieke mensen en ging op bezoek bij mensen die werden buitengesloten. Hij joeg de handelaars en geldwisselaars weg van het tempelplein. En Hij liep niet stiekem weg toen Hij werd gearresteerd. Aan zijn leerlingen deed Hij voor hoe je een dienende leider moet zijn, door hun voeten te wassen.

In de traditie van de kerk wordt vaak gezegd dat Jezus het Woord van God sprak, en tegelijkertijd het Woord van God was. Hij belichaamde de boodschap die Hij bracht. Hij vertelde niet alleen over goede daden en opoffering, Hij deed het ook voor. Zo liet Hij Gods liefde zien.

Niet of-of, maar en-en

De meeste kerken richten zich op de woorden van Jezus en de Bijbel. Ze organiseren bijbelkringen, kerkdiensten, preken en muzikale activiteiten. Dat is de moeite waard, maar dat wil niet zeggen dat ze ook bouwen aan een barmhartige en rechtvaardige samenleving. Diaconie en hulpverlening komen veelal op de tweede plaats. Daar is in alle eeuwen veel kritiek op geweest, en nog steeds. Vroomheid betekent niets als je alleen maar mooie praatjes hebt.

Andere kerken zijn meer van het aanpakken. De Pauluskerk in Rotterdam, waar ik werk, is zo’n kerk. ‘Geen woorden maar daden,’ zeggen we vaak tegen elkaar. Daarom vangen we elke dag dakloze mensen op in de kerk. Maar soms moeten we oppassen dat we niet vergeten waar het ons ten diepste om begonnen is. Anders blijf je alleen maar rennen en werken, en vergeet je tenslotte waarom je het ook alweer deed.

Warme chocolademelk

Laatst kreeg ik bezoek van een vader en een zoon. De jongen was ongeveer vier jaar oud. Hij haalde een verkreukeld briefje van vijftig euro uit zijn zak, en gaf het aan mij. ‘Papa, wat moet ik nu zeggen?’, vroeg hij aan zijn vader.

‘Dit geld is voor de dakloze mensen die jullie elke dag opvangen’, zei zijn vader toen. ‘Jullie geven hen koffie en thee, zodat ze lekker kunnen opwarmen. Daar mogen jullie dit geld aan uitgeven.’ De kleine jongen keek mij aan, en voegde daaraan toe: ‘Misschien lusten ze ook wel warme chocolademelk.’ Samen stopten we het briefje in de offerkist van de Pauluskerk.

De vader deed meer dan alleen vertellen wat belangrijk is. Hij deed het ook voor, en betrok de jongen erbij. Zo bezochten ze samen de kerk. Dat is leven zoals Jezus het heeft bedoeld.