Bijna iedereen kent wel het verhaal over de ongehoorzame profeet Jona die opgeslokt wordt door een grote vis. Met het grootste plezier ‘jonasten’ we vroeger elkaar zwaaiend aan handen en voeten het zwembad in. Maar hoe gaat het verhaal van Jona ook alweer? En blijft Jona ongehoorzaam?

In een gemeente kunnen scheidslijnen zichtbaar worden tussen verschillende sociale milieus. Afgelopen zomer gebeurde dat bijvoorbeeld toen langs de randen van de wegen vlaggen op de kop kwamen te hangen, en een deel van de gemeenteleden met de trekker de weg op ging. Zo kan er ook een wens ontstaan om een uitspraak van de kerk; een keuze voor het één of ander. Maar wordt daarmee recht gedaan aan de verschlilende sociale milieus die zich ook in een kerk bevinden; en aan hoe die samen één kerk vormen?

Op deze zondag lezen we weer een stukje verder in de Rede op de Berg. Dat is de eerste van de vijf grote redes die Jezus bij Matteüs houdt: 1. de Bergrede (Matteüs 5-7); 2. de uitzending van de discipelen (Matteüs 10); 3. de rede over de gelijkenissen van het Koninkrijk; 4. de gemeenterede (Matteüs 18); 5. de rede over de laatste dingen (Matteüs 23-25). Jezus is hier ook voor de eerste keer ‘de berg’ op gegaan, van de in totaal zeven keer dat Hij dat bij Matteüs doet, met zijn leerlingen, met Satan, en alleen, om te bidden.

Tegenover Farao’s ‘cultuur van de dood’ (Avivah Gottlieb Zornberg) ontstaat tussen drie vrouwen – onder wie, pikant detail, de dochter van Farao – een gezamenlijke actie voor het leven van een bijzonder kind. Mozes is ‘opgegroeid’. Zijn biologische moeder geeft de moederrol door aan de prinses (Exodus 2:10). Hij gaat over van zijn volk, dat de ogen niet kan verheffen, naar het paleis, waar hij een hoge opvoeding krijgt die hem moet klaarstomen voor het leiderschap van zijn volk.

De Nadere Reformatie is een stroming in de Nederduitse Gereformeerde Kerk (na 1816 de Nederlandse Hervormde Kerk) waarvan de vertegenwoordigers in de periode 1600-1750 aandrongen op de innerlijke doorleving van de gereformeerde leer en de persoonlijke levensheiliging op alle terreinen van het leven. Onder redactie van dr. Willem Jan op ’t Hof het vierde deel van de Encyclopedie Nadere Reformatie. Dat is genoeg reden om met hem in gesprek te gaan over de vraag in hoeverre de Nadere Reformatie ook vandaag de dag nog relevant is voor kerk en samenleving.

De Bijbel – het meest verkochte boek ter wereld – is al eeuwenlang een onophoudelijke en onvoorstelbaar rijke inspiratiebron voor talloos veel mensen en daarmee van onschatbare waarde voor onze cultuur. Theologie.nl zet tijdens de Maand van de Bijbel de Bijbel op de agenda.

In de tijd dat ik student was, had de kerk een duidelijk zicht op de toekomst en op haar taak daarin. De kerk is het licht van de wereld en zij is geroepen om dat licht te laten schijnen. Zij geeft de wereld hoop en de aarde wordt spoedig een tuin van vrede en recht. Weidse vergezichten ontplooiden zich en de kerk zou een prominente rol spelen in het banen van de weg naar deze toekomst.

Is het een vorm van beroepsdeformatie dat je als predikant, bezig met een preek, een andermans preek van 400 jaar geleden leest? Ik was een verwijzing naar de betreffende oude preek wel eerder tegen gekomen en wist zelfs de naam van de predikant: Lancelot Andrewes. Maar de preek had ik nog nooit gelezen en ik had me ook niet gerealiseerd dat Andrewes ten nauwste betrokken was geweest bij de King James vertaling. Nu wilde ik iets controleren. Wat had T.S. Eliot in een van zijn mooiste religieuze gedichten, ‘The Journey of the Magi,’ precies overgenomen van die preek?

De gedachte dat de wet Gods goed is voor mens en samenleving, is de
basis onder de lezingen van deze zondag. In het Overjordaanse brengt
Mozes het volk de aanwijzingen van de Eeuwige te binnen die de weg
wijzen naar een goede samenleving van vrije mensen. Hier, aan het
slot, bindt hij hun op het hart de weg naar het goede leven op te gaan,
niet die naar de dood, de slechte weg.