Als je stil gaat zitten, ontdek je hoe onrustig het is in jezelf. Stilte confronteert je met alles wat in je leeft aan zorgen, emoties, drukte. Er is geen ontkomen aan. Maar als je volhoudt, word je onder alle onrust langzaam iets anders gewaar.

‘Twee zielen, één gedachte’ wordt wel gezegd als twee mensen op hetzelfde moment hetzelfde idee krijgen. Dat kan ook met meer dan twee mensen gebeuren, zelfs met een hele vergadering. Zo werkt de Quakermethode van besluitvorming. Daarbij wordt gebruik gemaakt van stilte.

De combinatie van de woorden ‘stilte’ en ‘klooster’ brengt mij terug naar de jaren waarin ik in het dominicanenklooster van Zwolle woonde. Een prachtig neogotisch monument aan de rand van de binnenstad.

Jezus is moe. Iedereen wil iets van hem. Voortdurend moet hij in discussie met geloofsgenoten.

Mijn moestuin is mijn stilteplek. Daar is naast het kweken van groente en fruit ook een kinderboek ontstaan. En dat boek lezen is een stiltemoment voor kleine Hugo.

De afgelopen tijd heb ik aan een nieuwsinfuus gelegen. En ik ben echt niet de enige. We zijn getuigen van een broedermoord. Rusland en Oekraïne zij als de Bijbelse Kaïn en Abel: in dit geval verdedigt Abel zich nog wel, maar we weten allemaal diep in ons hart dat de Russische Beer uiteindelijk wel zijn zin zal krijgen. Mijn collega’s van de Tilburg School of Catholic Theology en ikzelf worden bijna dagelijks op de hoogte gehouden over de situatie door Tara Tymo, de vice-decaan internationalisering van de Ukrainian Catholic University in het relatief veilige Lviv.

Wie heeft het voor het zeggen in de kerk? God natuurlijk. Uiteindelijk wel. Het gezag berust bij Hem. Alleen, het wordt bemiddeld door menselijke tussenpersonen. Dat kan liefelijk gaan, als getrapte watervalletjes. God stort zijn gezag liever niet over mensen uit als een Niagarawaterval. Zijn indirecte regering, met inschakeling van tussenpersonen, is een feest van participatie. Het kan helaas ook gierend misgaan. Bemiddeling kan verduistering worden. Tussenpersonen kunnen zichzelf opwerpen als de hoofdpersoon. De zeggenschap van God is dan naar de achtergrond verdrongen.

Aan de hand van één schilderij (Een monnik en een begijn, uit 1590 van Cornelis Cornelisz van Haarlem) toont de auteur dat er in verschillende tijden ook verschillend tegen seks wordt aangekeken. Bij nadere bestudering blijkt dat het werk een aanklacht is van deze protestantse kunstenaar om de mistanden in de verloederde roomse Kerk aan de kaak te stellen.

Het is voor velen een fascinerende gedachte: seks in de tempel. Het lijkt echter vooral het ultieme voorbeeld van foute seks, vergelijkbaar met seksueel misbruik van minderjarigen door geestelijken. Godsdienstwetenschappers zullen waarschijnlijk eerder denken aan rituelen rondom het heilige huwelijk zoals je dat in sommige godsdiensten kunt aantreffen. In Bijbelvertalingen tref je verwijzingen naar tempelhoeren aan. Gaat het daarbij om hetzelfde? Er zijn ook nogal wat verschillen tussen de vertalingen. Is er eigenlijk ooit wel zoiets als tempelprostitutie geweest? Hebben we te maken met foute (mannen)fantasie?