Alles hangt met alles samen (zie § 5.1). Missionaire, diaconale en pastorale arbeid van de gemeente en geestelijke vorming werken op elkaar in. Na in het vorige hoofdstuk de gemeenteopbouw in pastoraat, catechese, jeugdwerk, vorming en toerusting, e.d. te hebben besproken, richten we nu de blik op de omgeving waarin zich dit alles afspeelt, en daarmee allereerst op diaconaal werk en missionaire presentie.

Hoe word je als kerk een plek waar jong en oud zich thuis voelen? Op vrijdag 13 februari 2026 organiseren de Christelijke Hogeschool Ede (CHE), MissieNederland en partners het symposium Samen Jong in de praktijk. Tijdens deze dag wordt ook het Samen Jong Praktijkboek gelanceerd dat kerken helpt om generaties duurzaam met elkaar te verbinden.

Welke rol speelden christenen in het slavernijverleden van de Nederlanden? Hoe faciliteerde, legitimeerde en bekritiseerde het christelijke denken een cultuur van slavernij? En wat zijn de laatste inzichten hieromtrent? Arie Kok is op Curaçao voor de conferentie Christianity and Slavery in the Dutch Caribbean Islands, Surinam, and the Netherlands. Voor Theologie.nl doet hij dagelijks verslag.  

Deze bijdrage van Bas Van der Graaf is gehouden op 2 oktober tijdens de presentatie van Gerrit Immink over zijn nieuw verschenen boek Onweerstaanbaar aangeraakt.

Wat maakt de kerk voor nieuwkomers interessant? Als het klopt dat de trend van kerkverlating afvlakt en juist ombuigt, waar komen die zoekers en nieuwkomers op af? En misschien ook: wat kunnen gemeenten doen om ‘in beeld te komen’ en weer aantrekkelijk te worden?

In 2006 verscheen onder redactie van Herman J. Selderhuis, hoogleraar kerkgeschiedenis en kerkrecht aan de Theologische Universiteit te Apeldoorn, het imposante Handboek Nederlandse kerkgeschiedenis – het telt 943 pagina’s. Enkele maanden geleden kwam de vijfde, herziene druk daarvan uit, in een set van twee delen met samen 1206 pagina’s. Ik heb me aan de oproep ‘Zoek de verschillen.’ gewaagd. De ‘Inleiding’ van Selderhuis in de beide uitgaven biedt daarvoor voldoende aanknopingspunten.

Het werk van Stichting Nijlvallei is geïnspireerd door de woorden van Jezus in Mattheüs 25:40: “Voorwaar, Ik zeg u: voor zover u dit voor een van deze geringste broeders van Mij gedaan hebt, hebt u dat voor Mij gedaan.” Deze Bijbelse motivatie vormt het hart van onze inzet om hulp te bieden aan degenen die het het hardst nodig hebben.

De gemeenschap van de volgelingen van Jezus is begonnen als een ‘Jezusbeweging’. Lucas vertelt hoe dezelfde Geest die Jezus inspireerde, nu door middel van zijn volgelingen helend en bevrijdend werkzaam is en vanuit Jeruzalem de gehele bewoonde wereld door gaat. Alles draait erom dat dit niet gebeurd is op grond van een door mensen tevoren bedacht en uitgewerkt beleidsplan, maar dat mensen zich gevoegd hebben in de zuigkracht van de Geest.

Na Jeruzalem (2,1-8,3), Judea en Samaria komt nu de Helleense wereld in beeld, om te beginnen Antiochië (11,19-15,35): de logos aangaande Jezus krijgt vleugels. Daar in Antiochië worden de getuigen voor het eerst christenen genoemd. Daar ook wordt het begin gemarkeerd van wat in het Duits zo mooi ‘Heidenmission’ heet.