Jezus ontdekken in het Oude Testament
Prof.dr. Mart-Jan Paul schreef in het Reformatorisch Dagblad een recensie van het boek Achteruit lezen. Jezus ontdekken in het Oude Testament.
Vierstemmig gezang van de evangelisten
Wie het getuigenis in de evangeliën van het Nieuwe Testament goed wil begrijpen, kan dat niet doen zonder het Oude Testament. Dat is de boodschap van Richard B. Hays in zijn boek Achteruit lezen.
De auteur, hoogleraar Nieuwe Testament aan Duke Divinity School, biedt allereerst een overzicht van de manieren waarop de vier evangelisten over Jezus vertellen. Vervolgens gaat hij na hoe het Oude Testament voorafschaduwingen geeft van de Mensenzoon.
Hays wil de Schriften christologisch interpreteren, het Oude Testament lezen vanuit het Nieuwe. Hij stelt dat we de echo’s van eerdere Bijbelteksten moeten opvangen en ‘achteruit moeten denken.’ Hij gebruikt hierbij de term ‘figura’. De vertaler heeft dit in overleg met de auteur vertaald met ”type”, zodat er sprake is van typologisch lezen van het Oude Testament.
Daarbij is er een groot verschil tussen een voorzegging en een voorafschaduwing. De oudtestamentische auteurs hebben lang niet alles van het leven van Jezus voorzegd, maar de evangelisten passen veel beelden en geschiedenissen uit het verleden toe op de Heiland. De typologische overeenkomst kan pas opgemerkt worden nadat de tweede gebeurtenis zich heeft voorgedaan.
Zo kan pas na de verhoging van Christus aan het kruis de typologische overeenkomst gezien worden met de verhoging van de koperen slang in de woestijn. Hays beseft dat deze manier van lezen volledig uit de mode is sinds de opkomst van de moderne historische kritiek. We moeten ons echter wel realiseren dat de vier evangelisten deze methode gebruikten.
Achteruit lezen
Wie het getuigenis in de Evangeliën van het Nieuwe Testament goed wil lezen en interpreteren, kan dat niet doen zonder het Oude Testament. Dat is de boodschap die Richard B. Hays in dit boek wil brengen en uitwerken.
Op overtuigende wijze laat Hays zien dat de evangelisten bij het beschrijven van het Jezus’ leven zich lieten inspireren door het Oude Testament. Daarvoor biedt hij een overzicht van de manier waarop de canonieke Evangeliën over Jezus vertellen, waarbij lijnen vanuit het Oude Testament helder maakt. Hij leest dus het Nieuwe Testament vanuit het Oude Testament, een stuk intertekstuele close reading.
