We lopen dezelfde weg, maar ieder met een andere rugzak

Jezus zei: ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij’ (Johannes 14:6). We kunnen struikelen over deze woorden, maar we kunnen ze ook zien als richtingwijzer.

Deze woorden van Jezus behoren tot de bekendste en tegelijk de meest uitdagende teksten uit de Bijbel. Ze klinken exclusief, alsof andere wegen worden afgesloten. Tegelijk nodigen deze woorden uit om een weg te gaan: een weg die richting geeft, vernieuwt en iets van ons vraagt.

De eerste christenen wisten dat als geen ander. In het Romeinse Rijk kon kiezen voor Christus grote gevolgen hebben. Het was geen privékeuze, maar een levenshouding waardoor je alles kon verliezen.

In onze westerse samenleving is die keuze veiliger geworden, maar niet eenvoudiger. Het volgen van Christus vraagt nog altijd iets van ons. Het gaat niet om het najagen van eigenbelang, maar om het goede doen, soms ten koste van jezelf. Het gaan op de weg van Christus vraagt vergeving waar we liever vasthouden aan boosheid. Het vraagt dienstbaarheid waar we erkenning zoeken. Het vraagt liefde waar we liever afstand houden.

Liefde vraagt veel

Door de eeuwen heen is het christendom ongelooflijk divers geworden, met talloze stromingen en accenten. Mensen denken verschillend, maken andere keuzes, en proberen toch op hun eigen manier trouw te zijn aan die ene bron. Dat laat zien hoe verschillend de weg van Christus wordt verstaan.

Juist daar ontstaat soms het struikelblok. Niet omdat de weg onduidelijk is, maar omdat de navolging moeilijk blijft. Het gaat niet alleen om wat we geloven, maar vooral om hoe we leven. En daar struikelen we allemaal wel eens.

Vaak komen we dan uit bij de woorden van Paulus: geloof, hoop en liefde blijven, maar de grootste daarvan is de liefde. Dat klinkt mooi, totdat we bedenken wie onze naaste soms is. Niet iedereen is gemakkelijk lief te hebben. Daar wordt liefde een struikelblok, en wordt zichtbaar hoe uitdagend deze weg is.

Eigen accenten

Misschien begint liefde daarom soms kleiner: met verdraagzaamheid. Elkaar ruimte geven. Leven en laten leven. Het is nog geen volmaakte liefde, maar wel een eerste stap.

Misschien betekent ‘niemand komt tot de Vader dan door Mij’ niet dat iedereen precies hetzelfde moet doen, maar dat ieder zijn eigen weg mag vinden in het spoor van deze traditie. Dat zien we terug in verschillende stromingen en religieuze orden, die elk hun eigen accent leggen.

De jezuïeten leggen de nadruk op onderscheiding: zoeken waar je vandaag het meeste goede kunt doen, met inzet van verstand en betrokkenheid bij de wereld. De franciscanen benadrukken eenvoud en verbondenheid, en zoeken het goede juist in een sobere levensstijl en nabijheid bij kwetsbare mensen. De Zusters Onder de Bogen in Maastricht richten zich op zorg, onderwijs en aandacht, en maken hun overtuiging zichtbaar in concrete barmhartigheid.

Al deze wegen verschillen, maar komen voort uit dezelfde bron. Niet iedereen ontvangt dezelfde talenten of roeping. Van ieder wordt iets anders gevraagd. Dat kun je vergelijken met een rugzak: je kunt alleen gebruiken wat je hebt meegekregen. De één troost, de ander organiseert, onderwijst, luistert of zorgt. Zo krijgt deze weg voor ieder een eigen vorm.

Jouw weg gaan, met wat er is

Misschien lukt het niet om ieder struikelblok te vermijden. Misschien kun je niet iedereen liefhebben zoals je zou willen. Maar misschien ben jij juist degene die vrede brengt waar anderen vastlopen. De weg van Christus gaan betekent niet dat je eerst volmaakt moet zijn. Het betekent dat je jouw weg gaat, met wat er is.

Die weg blijft een uitdaging. We zullen blijven struikelen. Misschien is dat wel de diepste betekenis van deze woorden: niet dat we foutloos moeten leven, maar dat we telkens opnieuw verder gaan. Stap voor stap. Met onze mogelijkheden en onze grenzen. Zo wordt deze uitspraak een richtingwijzer; een uitnodiging om mens te zijn, lief te hebben en onderweg iets van de weg van Christus zichtbaar te maken.